Chapel of Saint Anthony of Padua

Kaplica św. Antoniego Padewskiego to niewielka barokowa budowla sakralna w Prachaticach, w południowych Czechach, wzniesiona w 1730 roku przy miejscu zwanym U Horní brány, na południowo-zachodnim krańcu miejskiej rezerwacji zabytkowej. Stoi w bezpośrednim sąsiedztwie dawnej Bramy Górnej, jednego z historycznych wjazdów do starego miasta, i stanowi skromny, ale charakterystyczny element architektonicznego krajobrazu Prachatic.

Dlaczego zbudowano tę kaplicę?

Fundatorem kaplicy był miejscowy mieszczanin Johann Karl Bylansky. Jego celem nie było wzniesienie kolejnego kościoła, lecz zapewnienie godnego miejsca dla figury św. Antoniego Padewskiego. Rzeźba trafiła do Prachatic dzięki księżnej Marii Ernestynie z Eggenbergu, zwanej też Marie Arnoštką, księżnej krumlovskiej, która podarowała ją miastu. Zanim jednak stanęła w kaplicy, figura przez pewien czas eksponowana była pod gołym niebem, tuż przed Bramą Górną, wystawiona na działanie pogody. Budowa kaplicy w 1730 roku rozwiązała ten problem, dając świętemu wizerunkowi stałe, chronione miejsce.

Jak wygląda architektura kaplicy?

Kaplica ma prosty, kwadratowy rzut, typowy dla niewielkich barokowych obiektów wotywnych tego okresu. Nakrywa ją dach siodłowy, zakończony szczytem od strony zachodniej, natomiast od wschodu zamyka go naczółek. Na kalenicy dachu wznosi się drewniana wieżyczka sygnaturki, zwieńczona złoconym krzyżem – element, który wyróżnia budynek już z dalszej perspektywy, mimo jego niewielkich rozmiarów. Boczne ściany kaplicy przebite są oknami wypełnionymi kolorowym, witrażowym szkłem, co wprowadza do wnętrza stonowane, barwne światło. Wejście ma formę półkolistego portalu, zamkniętego ozdobną metalową kratą – rozwiązanie typowe dla kaplic przydrożnych i miejskich, które miały pozostawać dostępne wzrokowo, choć zamknięte fizycznie poza godzinami nabożeństw.

Co kryje wnętrze kaplicy?

Wnętrze przekryte jest sklepieniem krzyżowym i ozdobione bogatą polichromią. Centralnym elementem dekoracji sklepienia jest okrągłe lustro, otoczone stiukowym obramowaniem, w którym umieszczono malowidło przedstawiające gołębicę – tradycyjny symbol Ducha Świętego. Takie połączenie malarstwa iluzjonistycznego ze stiukiem było charakterystyczne dla baroku i miało podkreślać sakralny, podniosły charakter niewielkiego wnętrza.

Głównym obiektem kultu w kaplicy jest barokowa figura św. Antoniego Padewskiego, pochodząca z początku XVIII wieku. Rzeźba została wykonana z gruboziarnistego piaskowca – materiału powszechnie stosowanego w regionie południowoczeskim do rzeźb plenerowych i wotywnych ze względu na jego trwałość i podatność na obróbkę.

Gdzie znajduje się kaplica?

Kaplica leży na południowo-zachodnim krańcu prachatickiej rezerwacji zabytkowej, w pobliżu dawnej Bramy Górnej – jednego z punktów wyznaczających granicę historycznego centrum miasta. Prachatice, położone u podnóża Šumavy, znane są z dobrze zachowanej zabudowy mieszczańskiej i renesansowych kamienic, a kaplica św. Antoniego stanowi jeden z mniejszych, lecz historycznie ugruntowanych elementów tej zabytkowej tkanki.

Najczęstsze pytania

Kto ufundował kaplicę św. Antoniego Padewskiego w Prachaticach? Kaplicę ufundował miejscowy mieszczanin Johann Karl Bylansky w 1730 roku, aby zapewnić godne miejsce dla figury świętego.

Skąd pochodzi figura św. Antoniego znajdująca się w kaplicy? Figurę podarowała miastu księżna Maria Ernestyna z Eggenbergu (Marie Arnoštka), księżna krumlovska. Wcześniej stała ona pod gołym niebem przed Bramą Górną.

Z jakiego materiału wykonana jest figura świętego? Barokowa figura z początku XVIII wieku wyrzeźbiona jest w gruboziarnistym piaskowcu.

Co przedstawia malowidło we wnętrzu kaplicy? Centralny element dekoracji sklepienia to malowidło gołębicy, symbolizującej Ducha Świętego, otoczone stiukowym obramowaniem wokół okrągłego lustra.

Gdzie dokładnie stoi kaplica? Na południowo-zachodnim krańcu miejskiej rezerwacji zabytkowej w Prachaticach, przy miejscu zwanym U Horní brány, w pobliżu dawnej Bramy Górnej.