Church of St. Peter and St. Paul

Kościół Świętych Piotra i Pawła stoi przy Place Peter Benoit w Neder-Over-Heembeek, dawnej brabanckiej gminie włączonej do Brukseli w 1921 roku, dziś jednej z jej północnych dzielnic. To stosunkowo młoda budowla jak na standardy belgijskiego dziedzictwa sakralnego — powstała w 1935 roku, ale jej historia sięga znacznie głębiej, do średniowiecznego podziału jednej wsi na dwie odrębne parafie.

Skąd wzięły się dwa kościoły w jednej wsi?

Heembeek było niegdyś niewielką osadą na obrzeżach średniowiecznej Brukseli, zbudowaną wokół skromnej świątyni. Z czasem na północy wyrosła druga osada wraz z własnym kościołem, co doprowadziło do rozdzielenia parafii na Over-Heembeek i Neder-Heembeek. Obie trafiły pod zarząd opactwa Dieleghem — odpowiednio w 1155 i 1112 roku. Taki podział przetrwał stulecia, aż w 1814 roku obie parafie, Górny i Dolny Heembeek, zostały ostatecznie połączone w jedną.

Mimo formalnego zjednoczenia parafii przez ponad sto lat funkcjonowały tu wciąż dwie odrębne świątynie. Pierwsze starania o budowę nowego, wspólnego kościoła sięgają 1911 roku, jednak realny projekt urbanistyczny — obejmujący także utworzenie nowego placu miejskiego, Place Peter Benoit — rada gminna zatwierdziła dopiero w 1927 roku. Decydujący impuls przyszedł niespodziewanie: w 1932 roku spłonął stary kościół Świętego Piotra w Neder-Heembeek, z którego do dziś zachowała się jedynie romańska wieża dzwonnicy. Pożar przyspieszył prace nad nową, wspólną świątynią.

Architektura symbolizująca połączenie dwóch parafii

Budowę ukończono w 1935 roku według projektu architekta Juliena De Riddera, który zaprojektował monumentalny, racjonalistyczny gmach z nutą regionalizmu, utrzymany w duchu art déco. Charakterystycznym elementem bryły są dwie masywne ceglane wieże — ich obecność nie była przypadkowa: archidiecezja wprost zażądała podwójnej wieży jako symbolu zamykanych dwóch dawnych kościołów, Neder- i Over-Heembeek, które nowa budowla miała zastąpić.

Wnętrze kościoła nie jest jednak całkowicie nowe — do świątyni przeniesiono dzieła sztuki z obu zlikwidowanych kościołów poprzedników. Znajdują się tu m.in. wizerunki świętych z XVI–XVIII wieku oraz siedemnastowieczne obrazy, w tym Święta Rodzina przypisywana Théodore'owi van Loonowi oraz Zdjęcie z krzyża autorstwa Petera Paula Rubensa.

Najczęstsze pytania

Czy to najstarszy kościół w Neder-Over-Heembeek? Nie — sama budowla pochodzi z 1935 roku, ale zastąpiła dwa znacznie starsze kościoły parafialne, z których jeden (Neder-Heembeek) spłonął w 1932 roku, pozostawiając po sobie jedynie romańską wieżę.

Dlaczego kościół ma dwie wieże? Dwie ceglane wieże zostały narzucone przez archidiecezję jako celowy symbol dwóch dawnych parafii — Neder-Heembeek i Over-Heembeek — które połączyła nowa świątynia.

Jakie zabytkowe dzieła sztuki można tu zobaczyć? We wnętrzu zachowały się obrazy i rzeźby przeniesione ze starych kościołów, w tym siedemnastowieczne płótna przypisywane Théodore'owi van Loonowi i Peterowi Paulowi Rubensowi.

Kto zaprojektował budynek? Autorem projektu z 1935 roku był architekt Julien De Ridder, który nadał świątyni monumentalny, racjonalistyczny charakter w stylu art déco z elementami regionalizmu.