Church of St. Martin

Kościół Świętego Marcina w Ganshoren to najmłodsza pod względem architektury, ale najstarsza pod względem tradycji parafia tej niewielkiej, północnej gminy Brukseli. Stoi przy placu Reine Fabiola i choć obecny budynek ma zaledwie kilkadziesiąt lat, jego korzenie sięgają średniowiecza.

Jak stara jest ta parafia?

Pierwsza kaplica w Ganshoren istniała już w 1112 roku, co czyni parafię Świętego Marcina najstarszą w całej gminie. Od średniowiecza aż do pierwszej połowy XIX wieku kaplica pozostawała jednak zależna od parafii Saint-Pierre w sąsiedniej gminie Jette — status samodzielnej parafii uzyskała dopiero w 1835 roku.

Co stało w miejscu obecnego kościoła wcześniej?

W 1850 roku wzniesiono neogotycki kościół na rogu dzisiejszych ulic Sergeant Sorensen i Alfred Doulceron. Budynek ten służył wiernym przez ponad sto lat, zanim w 1970 roku zastąpiono go nową świątynią, wzniesioną kilkaset metrów dalej na północ.

Jak wygląda obecny kościół?

Dzisiejszy kościół powstał w 1970 roku według projektu architekta Jeana Gilsona i reprezentuje modernistyczny styl charakterystyczny dla powojennej architektury sakralnej w Belgii. Stoi przy placu Reine Fabiola, w sercu Ganshoren — jednej z najmniejszych i najbardziej kameralnych gmin Regionu Stołecznego Brukseli. Najbardziej rozpoznawalnym elementem fasady jest ogromna ceramiczna płaskorzeźba autorstwa polskiego artysty Zygmunta Dobrzyckiego, która wyróżnia budynek na tle okolicznej zabudowy.

Czy zachowały się elementy wyposażenia dawnego kościoła?

Tak. Wnętrze nowego kościoła wzbogacono o kilka cennych obiektów pochodzących z poprzedniej, neogotyckiej świątyni. Znajduje się tu między innymi ambona z 1634 roku, pochodząca z opactwa w Dieleghem w Jette, a także płótno przedstawiające kazanie świętego Jana Chrzciciela, przypisywane Ambroise'owi i Fransowi Franckenom. W kościele znajdują się także organy zbudowane w 1889 roku przez braci Adriena i Salomona van Bever, ze skrzynią w stylu neogotyckim.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Kościół Świętego Marcina łączy w sobie kontrast, który rzadko spotyka się w jednym miejscu: surową, modernistyczną bryłę z 1970 roku i historyczne dzieła sztuki liczące sobie kilka wieków. To dobry przykład tego, jak belgijskie parafie potrafiły zachować ciągłość tradycji mimo zmiany architektonicznej formy swoich świątyń. Dla osób zwiedzających Ganshoren — gminę rzadko odwiedzaną przez turystów, a przez to zachowującą lokalny, spokojny charakter — kościół stanowi punkt orientacyjny i naturalne miejsce startu do spaceru po okolicy.

Gdzie dokładnie się znajduje?

Kościół stoi przy placu Reine Fabiola w Ganshoren, jednej z dziewiętnastu gmin Regionu Stołecznego Brukseli, na północ od centrum miasta. Sama gmina, mimo bliskości centrum stolicy, zachowała charakter niewielkiej, spokojnej miejscowości z zabudową jednorodzinną i zielenią, co odróżnia ją od gęściej zabudowanych, turystycznych dzielnic Brukseli.

Co warto wiedzieć zanim się tu wybierzesz?

Plac Reine Fabiola, przy którym stoi kościół, pełni funkcję lokalnego centrum Ganshoren — to tutaj koncentruje się życie mieszkańców tej części gminy. Kontrast między surową, betonową bryłą świątyni a przechowywanymi w jej wnętrzu barokowymi i XIX-wiecznymi dziełami sztuki sprawia, że wnętrze zaskakuje osoby spodziewające się wyłącznie nowoczesnej estetyki. To miejsce, które pokazuje, że historia parafii bywa znacznie starsza niż wiek budynku, w którym się dziś mieści.