Church of St. Gilles

Kościół Saint-Gilles (fr. Église Saint-Gilles, nid. Sint-Gilliskerk) to neoromański kościół parafialny stojący na placu Parvis de Saint-Gilles (Sint-Gillisvoorplein), w samym sercu gminy Saint-Gilles / Sint-Gillis, tuż na południe od centrum Brukseli. To budowla, której historia sięga początków XIII wieku, choć obecny gmach jest znacznie młodszy — powstał dopiero w drugiej połowie XIX wieku.

Skąd wzięła się parafia?

Początek historii tego miejsca wiąże się z decyzją Henryka I, księcia Brabancji i Lotaryngii, który w 1216 roku nadał niewielkiej osadzie status odrębnej parafii i zezwolił jej mieszkańcom na wzniesienie własnej świątyni. Kościół poświęcono świętemu Idziemu (Gilles) Pustelnikowi — stąd nazwa zarówno budowli, jak i całej dzielnicy, która się wokół niej rozwinęła.

Dlaczego pierwszy kościół nie przetrwał?

Ta pierwotna, średniowieczna budowla nie dotrwała do naszych czasów. W 1578 roku sami mieszkańcy zniszczyli świątynię, aby nie mogła posłużyć hiszpańskim wojskom oblegającym wówczas Brukselę — decyzja podjęta w obliczu realnego zagrożenia militarnego, typowa dla niespokojnych czasów wojen religijnych i politycznych w Niderlandach. Na tym samym miejscu, w 1595 roku, rozpoczęto budowę nowego kościoła, który służył parafii przez kolejne dziesięciolecia.

Co zmieniło się w XIX wieku?

Prawdziwy przełom nastąpił wraz z gwałtownym rozwojem demograficznym Saint-Gilles w drugiej połowie XIX wieku. Wraz z rozrastaniem się Brukseli poza dawne mury miejskie, przedmieście to zaczęło przyciągać coraz więcej mieszkańców, a istniejący kościół okazał się zbyt mały, by pomieścić rosnącą wspólnotę wiernych. Władze zdecydowały się na wyburzenie starszej budowli w 1868 roku i wzniesienie w jej miejsce znacznie większej świątyni.

Kto zaprojektował obecny kościół?

Projekt nowego kościoła powstał w 1862 roku i wyszedł spod ręki architekta i urbanisty Victora Besme'a. Budowę prowadzono w latach 1866–1878, a gmach wzniesiono na planie bazylikowym, w stylu neoromańskim czerpiącym inspirację z architektury regionu Poitou we Francji. Oficjalna konsekracja kościoła odbyła się 12 kwietnia 1880 roku.

Jak wygląda architektura kościoła?

Fasada główna, zwrócona ku placowi Parvis de Saint-Gilles, została w całości wykonana z kamienia z Savonnières, podczas gdy pozostała część budowli to prostsza konstrukcja ceglana, w której jedynie nadproża i podokienniki wykończono niebieskim kamieniem. Kompozycja fasady podkreśla trójdzielny układ wnętrza — wyższą nawę główną oraz niższe nawy boczne — a jej rytm nadają przypory zwieńczone ażurowymi wieżyczkami (pinaklami), charakterystycznymi dla stylistyki neoromańskiej.

Najczęstsze pytania

Czy to najstarszy kościół w Saint-Gilles? Parafia istnieje od 1216 roku, ale obecny budynek pochodzi z lat 1866–1878 — wcześniejsze świątynie na tym miejscu nie przetrwały do dziś.

Dlaczego zburzono poprzedni kościół? Ze względu na gwałtowny wzrost liczby mieszkańców Saint-Gilles w XIX wieku, który sprawił, że starszy budynek stał się zbyt mały dla parafii.

Kto zaprojektował obecną budowlę? Architekt Victor Besme, znany również jako urbanista odpowiedzialny za plany rozwoju przedmieść Brukseli.

Gdzie dokładnie stoi kościół? Na placu Parvis de Saint-Gilles (Sint-Gillisvoorplein), w centralnym punkcie gminy Saint-Gilles / Sint-Gillis, tuż przy granicy z Brukselą.