Church of Saints Fabian and Sebastian (Zákupy)

Kościół świętych Fabiana i Sebastiana to dziekański kościół parafialny stojący w Zákupach, niewielkim mieście w powiecie Česká Lípa, w kraju libereckim, na północy Czech. Trójnawowa świątynia z wieżą w narożniku, otoczona starym cmentarzem, należy do najważniejszych zabytków sakralnych tej części Pojezierza Czeskiego.

Jak dojechać i gdzie dokładnie szukać kościoła?

Kościół stoi niedaleko centrum Zákup, przy trasie w kierunku Mimonia, w sąsiedztwie plebanii i starego cmentarza parafialnego. Zákupy leżą na wschód od Českiej Lípy, przy zielonym szlaku turystycznym prowadzącym od tamtejszej stacji kolejowej w stronę Sloupu, co ułatwia dotarcie pieszo osobom podróżującym koleją. W bazie danych miejsce bywa czasem przypisane do Božíkova — niewielkiej wsi na południe od miasta, która od 1964 roku administracyjnie należy do gminy Zákupy. To nie pomyłka, a jedynie inny poziom podziału administracyjnego: sam kościół stoi w mieście Zákupy, które jest siedzibą tej wspólnej gminy.

Skąd wziął się obecny kształt kościoła?

Wcześniejsza świątynia w tym miejscu istniała już przed 1458 rokiem. Obecny budynek powstał w latach 1550–1562 z inicjatywy Zdislava Berki z Dubé, ówczesnego pana na zákupském majątku, który zdecydował się wznieść nowy, okazalszy kościół w miejscu starszej budowli. Na dachu wieży do dziś zachował się żelazny krzyż z 1560 roku, świadek pierwotnej budowy. W XIX wieku, w 1863 roku, świątynię przebudowano, nadając jej pseudogotycki charakter — w tym duchu utrzymano również większość wyposażenia wnętrza, które przetrwało w niemal niezmienionej formie do dziś. Kościół jest dziś chroniony jako zabytek kultury.

Jak zbudowany jest kościół i co znajdziemy w środku?

Bryła świątyni ma układ trójnawowy z wieloboczną prezbiterią, a wieża stoi w narożniku północno-zachodnim; po bokach dobudowano zakrystię i oratorium. We wnętrzu, przy bocznym ołtarzu maryjnym, można zobaczyć kamienną płytę nagrobną Aliny Chvalkovskiej z 1578 roku, opatrzoną czeską inskrypcją. Z połowy XVIII wieku pochodzą dwie figury świętych oraz obraz przedstawiający Trójcę Świętą. Pod główną nawą, przed ołtarzem głównym, znajduje się krypta grobowa, w której spoczywa dwudziestu trzech członków rodu Berków z Dubé, a także pochowana tam księżna toskańska wraz z małżonkiem.

Co warto zobaczyć na przykościelnym cmentarzu?

Za kościołem rozciąga się stary cmentarz parafialny z kilkoma cennymi nagrobkami, w tym płytami datowanymi na 1732 i 1745 rok. To spokojne miejsce, które dopełnia obraz dawnej, zamożnej parafii związanej z rodem Berków.

Kiedy i jak zwiedzać?

Kościół jest ogólnodostępny z zewnątrz przez cały rok, a teren przykościelny można obejść samodzielnie o każdej porze. Parafia rzymskokatolicka dekanatu Česká Lípa, która opiekuje się obiektem, udostępnia informacje o mszach i ewentualnym zwiedzaniu wnętrza na miejscu lub telefonicznie. Najlepszą porą na spacer po Zákupach i okolicy jest wiosna i lato, kiedy dłuższe dni sprzyjają też odwiedzeniu pobliskiego szlaku w stronę Sloupu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi kościół świętych Fabiana i Sebastiana? W mieście Zákupy, w powiecie Česká Lípa, niedaleko centrum, przy plebanii i starym cmentarzu parafialnym.

Czy Božíkov i Zákupy to to samo miejsce? Nie do końca — Božíkov to osobna wieś, ale od 1964 roku wchodzi w skład tej samej gminy co Zákupy, gdzie faktycznie stoi kościół.

Kto ufundował obecny budynek kościoła? Zdislav Berka z Dubé, właściciel zákupského majątku, który w latach 1550–1562 wzniósł nową świątynię na miejscu starszej.

Kto jest pochowany w krypcie kościoła? Dwudziestu trzech członków rodu Berków z Dubé oraz księżna toskańska wraz z mężem.

Czy kościół można zwiedzać w środku? Teren zewnętrzny i cmentarz są dostępne swobodnie; w sprawie zwiedzania wnętrza warto kontaktować się z parafią dekanatu Česká Lípa.