Church of Saint Matthew

Kościół św. Mateusza we wsi Hať, w powiecie opawskim niedaleko granicy z Polską, to barokowa świątynia parafialna wpisana od 1964 roku do rejestru zabytków kultury Republiki Czeskiej. Stoi w miejscu dawnego drewnianego kościoła z wieżą z XVI wieku, który rozebrano w 1729 roku, gdy zdecydowano o budowie murowanej świątyni.

Jak powstał kościół?

Budowę poprowadziło opawskie kolegium jezuickie. Przygotowania ruszyły już w 1726 roku, kiedy do Hati zaczęto zwozić kamień łamany na fundamenty i mury. Dach założono jesienią 1730 roku, a symboliczny kamień węgielny wmurowano 1 kwietnia 1731 roku — dokonali tego rektor opawskich jezuitów Karel Lutticz oraz miejscowy proboszcz Martin Dionýz Řehulka. Nowa świątynia zastąpiła więc starszy, drewniany kościół, którego jedynym śladem pozostały dzwony przeniesione do nowej wieży.

Co warto zobaczyć w środku i na zewnątrz?

Kościół to jednonawowa budowla z kamienia łamanego i cegły, zamknięta półkolistą apsydą. Wieża stoi po południowej stronie prezbiterium — jej parter pełnił funkcję zakrystii, a piętro mieściło oratorium. Bryła kościoła ma około 31 metrów długości i 13,3 metra szerokości w nawie, sama wieża wysuwa się na 15,4 metra w kierunku południowym.

We wnętrzu warto zwrócić uwagę na ołtarz główny z obrazem św. Mateusza oraz ołtarze boczne poświęcone św. Barbarze, scenie Ecce Homo i św. Janowi Nepomucenowi. Na chórze muzycznym zachowały się organy o dziesięciu głosach, a na ścianach nawy rozmieszczono czternaście stacji drogi krzyżowej. Na wieży wiszą dwa dzwony pochodzące jeszcze ze starego, drewnianego kościoła — większy, o średnicy 105 cm, nosi napis „Jesus-Maria", mniejszy, o średnicy 81 cm, napis „Joanes-Mathaeus-Marcus-Lucas".

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Hať leży w powiecie opawskim, w bliskim sąsiedztwie granicy polsko-czeskiej, co czyni kościół łatwym celem jednodniowej wycieczki dla osób podróżujących z Górnego Śląska. Do wsi najwygodniej dojechać samochodem lokalnymi drogami łączącymi Opawę z okolicznymi miejscowościami przygranicznymi; kościół stoi w centralnej części wsi i jest widoczny już z głównej drogi dzięki charakterystycznej wieży.

Świątynia pełni funkcję czynnego kościoła parafialnego, dlatego najlepszą porą na zwiedzanie są dni poza nabożeństwami — warto wcześniej sprawdzić lokalny rozkład mszy. Kościół bierze też udział w ogólnokrajowej akcji Noc Kostelů, podczas której budynek jest otwarty dla zwiedzających wieczorem, co jest dobrą okazją, by zobaczyć wnętrze bez pośpiechu i z dodatkowym oświetleniem.

Najczęstsze pytania

Czy kościół w Hati jest zabytkiem? Tak, od 1964 roku figuruje w Centralnym Rejestrze Zabytków Kultury Republiki Czeskiej jako przykład barokowej architektury sakralnej regionu opawskiego.

Kto zbudował kościół? Świątynię wzniosło opawskie kolegium jezuickie w latach 1729–1731, na miejscu wcześniejszego drewnianego kościoła z XVI wieku.

Czy można zwiedzać wnętrze? Tak, kościół jest czynny jako parafialny, a dodatkowo otwiera się dla zwiedzających podczas Nocy Kostelů; w pozostałe dni warto dopasować wizytę do godzin poza mszami.

Co jest najciekawszym elementem wyposażenia? Historyczne dzwony przeniesione ze starego drewnianego kościoła oraz ołtarz główny z obrazem patrona świątyni, św. Mateusza.