Church of Saint Mary Magdalene

Kościół świętej Marii Magdaleny w Liberecu, znany też jako Kościół Jubileuszowy, stoi na granicy dzielnic Nové Město i Jeřáb, przy ulicy Jungmannova. To jedna z najbardziej charakterystycznych, a zarazem najbardziej dramatycznych budowli sakralnych miasta — okazała neobarokowa świątynia z elementami secesji, która od ponad dekady czeka na dokończenie remontu.

Skąd wzięła się nazwa Kościół Jubileuszowy?

Budowę świątyni zaplanowano w 1908 roku, w roku obchodów sześćdziesięciolecia panowania cesarza Franciszka Józefa I — stąd potoczna nazwa "kościół jubileuszowy". Inicjatorką powstania kościoła była baronowa Marie Pauline von Liebieg, przedstawicielka jednego z najbardziej wpływowych liberackich rodów tekstylnych. Prace budowlane trwały od 1908 do 1911 roku, a nowa świątynia zastąpiła wcześniejszy kościół kapucyński stojący w tym samym miejscu.

Jak wygląda architektura kościoła?

Budowla utrzymana jest w stylu neobarokowym z wyraźnymi wpływami secesji, popularnej w Europie Środkowej na przełomie XIX i XX wieku. Przestronna, sklepiona nawa główna ma 28 metrów długości i 20 metrów szerokości, a od strony południowo-wschodniej zamyka ją półkolista prezbiterium z dwiema zakrystiami. Na uwagę zasługują rozwiązania konstrukcyjne uznawane w momencie powstania za nowatorskie: sklepienia z betonu skorupowego zawieszone na charakterystycznej stalowej konstrukcji dachu oraz system ogrzewania podłogowego oparty na sieci kanałów — rzadkość w budownictwie sakralnym tego okresu.

Co kryła wieża kościoła?

Podczas prac inwentaryzacyjnych w wieży odnaleziono tubus, który przeleżał tam ukryty niemal sto lat — swego rodzaju kapsułę czasu z okresu budowy świątyni. Odkrycie potwierdziło, jak długo obiekt czekał na poważniejszą ingerencję konserwatorską, i przypomniało o bogatej, choć często zapominanej historii budynku.

Jakie były losy kościoła w XX wieku?

Kościół pierwotnie należał do klasztoru kapucynów. W czasach socjalizmu klasztor przekształcono w przedszkole, a sam kościół zamieniono na magazyn, co przyspieszyło jego degradację techniczną. Od 1966 roku obiekt figuruje jako zabytek kultury, co jednak nie uchroniło go przed postępującym niszczeniem w kolejnych dekadach.

Dlaczego remont się nie skończył?

W 2011 roku niszczejący kościół nabyła spółka Iberus. Pięć lat później, w 2016 roku, rekonstrukcję rozpoczęła organizacja GEPO, finansując prace z dotacji unijnych — szacowany budżet sięgał 64 milionów koron czeskich, z czego 56 milionów miały pokryć środki europejskie. Śledztwo wykazało jednak, że rzeczywisty koszt prac sztucznie zawyżono (realna kwota potrzebna na remont miała wynosić około 39 milionów koron), a organizacja faktycznie nie prowadziła zadeklarowanych działań. W efekcie podejrzeń o wyłudzenie dotacji rekonstrukcję przerwano, a budynek pozostaje w stanie zakonserwowanym, czekając na dokończenie prac.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano kościół świętej Marii Magdaleny w Liberecu? Świątynię wzniesiono w latach 1908–1911, w związku z obchodami sześćdziesięciolecia panowania cesarza Franciszka Józefa I.

Dlaczego kościół nazywany jest Jubileuszowym? Nazwa nawiązuje do jubileuszu panowania cesarza, którego rocznica przypadła na czas rozpoczęcia budowy.

Czy kościół jest obecnie czynny? Nie — budynek jest w trakcie niedokończonej rekonstrukcji, rozpoczętej w 2016 roku i przerwanej z powodu podejrzeń o nieprawidłowości finansowe związane z dotacją unijną.

Co znaleziono w wieży kościoła? Podczas prac odnaleziono ukryty od blisko stu lat tubus, będący swoistą kapsułą czasu z okresu budowy obiektu.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, od 1966 roku jest wpisany na listę zabytków kultury.