Church of Saint Lawrence (Klobouky u Brna)

Kościół św. Wawrzyńca w Kloboukach u Brna to niewielka, barokowa świątynia parafialna, która od ponad trzystu pięćdziesięciu lat wyznacza sylwetkę tego morawskiego miasteczka. Chociaż sam budynek pochodzi z połowy XVII wieku, tradycja sakralna w tym miejscu sięga znacznie dalej – pierwszy kościół w Kloboukach istniał już w XIII wieku, a najstarsza pisemna wzmianka o nim pochodzi z 1349 roku.

Kiedy powstał obecny kościół?

Budowę obecnej świątyni rozpoczęto w marcu 1655 roku z inicjatywy klasztoru w Zábrdovicích, który był ówczesnym właścicielem majątku kloboukskiego. Nowy kościół otrzymał wezwanie św. Wawrzyńca. Za symboliczny moment zakończenia prac uznaje się rok 1658 – wtedy opat zábrdovickiego klasztoru, Olenius, podarował nowo wybudowanej świątyni dzwon. Kościół jest budowlą jednonawową, utrzymaną w stylu barokowym.

Dlaczego kościół stoi w nietypowej orientacji?

Ciekawostką architektoniczną jest orientacja budynku – ze względu na ograniczenia przestrzenne działki kościół ustawiono na osi północ–południe, a nie, jak to zwykle bywało w tradycji sakralnej, na osi wschód–zachód. To rozwiązanie, wymuszone lokalnymi warunkami zabudowy, odróżnia kościół w Kloboukach od wielu innych barokowych świątyń na Morawach.

Jakie zmiany przeszedł kościół w XIX i XXI wieku?

W 1863 roku świątynię poddano istotnej przebudowie: dodano oratorium, wybudowano chór muzyczny i powiększono okna, co znacząco zmieniło doświetlenie i układ wnętrza. Kolejna poważna interwencja dotyczyła wieży kościelnej – w 2001 roku zdemontowano jej hełm wraz z mocno zniszczoną drewnianą konstrukcją nośną, a w jego miejsce wzniesiono nowy hełm pokryty blachą miedzianą, który do dziś nadaje wieży charakterystyczny, patynujący się z czasem odcień.

Kim był patron kościoła?

Święty Wawrzyniec, patron kloboukskiej świątyni, był rzymskim diakonem pochodzenia hiszpańskiego. Zginął śmiercią męczeńską w 258 roku, spalony żywcem na ruszcie – ten atrybut męczeństwa często towarzyszy jego wizerunkom w sztuce sakralnej. Kult św. Wawrzyńca był w średniowieczu i epoce baroku bardzo rozpowszechniony w Europie Środkowej, co tłumaczy wybór patrona dla nowo wznoszonej świątyni w XVII wieku.

Jaki status ochronny ma kościół?

Kościół św. Wawrzyńca w Kloboukach u Brna jest wpisany na listę zabytków kultury i podlega ochronie konserwatorskiej jako obiekt o istotnej wartości historycznej i architektonicznej dla regionu.

Najczęstsze pytania

Ile lat ma kościół w Kloboukach u Brna? Obecny budynek wznoszono od marca 1655 roku, a symboliczny rok zakończenia prac to 1658, kiedy świątynia otrzymała dzwon od opata Oleniusa. Ma więc niemal 370 lat, choć tradycja sakralna w tym miejscu jest znacznie starsza – sięga XIII wieku.

Dlaczego kościół nie jest ustawiony w tradycyjnej orientacji wschód–zachód? Ze względu na ograniczenia przestrzenne działki budowniczowie zdecydowali się na oś północ–południe, co jest rzadkością wśród barokowych kościołów tego okresu.

Kto ufundował budowę kościoła? Świątynię wzniósł klasztor w Zábrdovicích, właściciel ówczesnego majątku kloboukskiego, a symbolicznym darem kończącym budowę był dzwon podarowany przez opata Oleniusa w 1658 roku.

Co zmieniono w kościele w XIX wieku? W 1863 roku dobudowano oratorium, wzniesiono chór muzyczny i powiększono okna kościoła.

Co się stało z wieżą kościoła w 2001 roku? Zdemontowano zniszczoną drewnianą konstrukcję hełmu wieży i zastąpiono ją nowym hełmem pokrytym blachą miedzianą.