Church of Saint John the Baptist

Kościół św. Jana Chrzciciela stoi w Zátoni, części miasta Větřní w powiecie český krumlovskim, na wzniesieniu górującym nad doliną Wełtawy, około 9 km na południe od Českého Krumlova. Późnogotycka świątynia należy do najstarszych zachowanych budowli sakralnych południowych Czech i jest jednym z powodów, dla których warto zboczyć z głównej trasy turystycznej wzdłuż rzeki.

Gdzie dokładnie stoi kościół?

Budynek znajduje się na dominującym wzniesieniu nad Wełtawą, w miejscowości Zátoń wchodzącej w skład Větřní. Współrzędne geograficzne to 48,7259 N, 14,3381 E. Lokalizacja na wysokim brzegu rzeki sprawia, że kościół widać z daleka, a samo miejsce od wieków pełniło rolę punktu orientacyjnego dla podróżnych płynących lub idących doliną Wełtawy między Českým Krumlovem a Rožmberkiem nad Wełtawą.

Jaka jest historia świątyni?

Najstarsze wzmianki związane z tą okolicą sięgają XIII wieku — w 1205 roku król Przemysł Otakar I potwierdził posiadłości klasztoru na Ostrově, do których należała także okoliczna ziemia. Obecna, gotycka forma kościoła powstała jednak później: prezbiterium poświęcono w 1491 roku, a całość budowli w kształcie znanym dziś ukończono między 1500 a 1517 rokiem. Świątynia była później kilkakrotnie remontowana — większe prace odnotowano w 1890, 1928 oraz 2010 roku.

Co wyróżnia architekturę kościoła?

Kościół to jednonawowa, późnogotycka budowla z pięciobocznie zamkniętym prezbiterium. Białe mury zdobią malowane detale, a na szczytowych ścianach widnieją herbowe róże rodu Rožmberków — dawnych właścicieli tych ziem. Charakterystyczne dla bryły są gotyckie przypory oraz dwudzielne okna z kamiennym maswerkiem.

Najcenniejszym elementem wnętrza jest sklepienie prezbiterium — sieciowa żebrowa konstrukcja bez wsporników (konsol), z żebrami krzyżującymi się w skomplikowany wzór. Za jego projekt odpowiada prawdopodobnie tzw. Mistrz prezbiterium w Hořicích, znany z podobnych realizacji w regionie. Analiza znaków kamieniarskich — dotąd odnaleziono ich 24 w samym prezbiterium, podzielonych na cztery grupy — pozwala też wiązać budowę ze śladami warsztatu Hannsa Gezingera i prześledzić kolejne etapy prac kamieniarskich.

We wnętrzu zachowały się ponadto elementy wyposażenia barokowego z przełomu XVII i XVIII wieku, dodane już po głównej, gotyckiej fazie budowy kościoła.

Dla kogo to miejsce?

To przystanek dla osób zainteresowanych architekturą gotycką i historią regionu Českokrumlovska, a nie typowo turystyczna atrakcja z rozbudowaną infrastrukturą. Widok na dolinę Wełtawy od strony wzniesienia, na którym stoi kościół, sam w sobie jest wart krótkiego postoju w trasie między Českým Krumlovem a Rožmberkiem nad Wełtawą.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół św. Jana Chrzciciela? W Zátoni, części miasta Větřní, na wzniesieniu nad Wełtawą, około 9 km na południe od Českého Krumlova.

Kiedy powstał kościół? Prezbiterium poświęcono w 1491 roku, a cała gotycka budowla w obecnym kształcie powstała między 1500 a 1517 rokiem.

Co jest najcenniejszym elementem architektury? Sieciowe sklepienie żebrowe prezbiterium bez wsporników, przypisywane Mistrzowi prezbiterium w Hořicích, z zachowanymi znakami kamieniarskimi.

Czy kościół był później przebudowywany? Tak, większe remonty przeprowadzono w 1890, 1928 i 2010 roku, a wnętrze wzbogacono o elementy barokowe z przełomu XVII i XVIII wieku.