Church of Saint John the Baptist

Kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Lukovie to niewielka wiejska świątynia w powiecie Trzebicz, w kraju Wysoczyna, na wschodnim skraju miejscowości Lukov. Choć z zewnątrz wygląda skromnie, jej historia sięga średniowiecza, a bryła łączy gotyckie korzenie z barokowymi przebudowami – to typowy przykład morawskiego kościoła wiejskiego, który przez wieki rósł razem z parafią.

Skąd wzięła się ta świątynia?

Wieś Lukov i należący do niej kościół wzmiankowane są już w 1235 roku, kiedy majątek należał do cysterskiego klasztoru Porta coeli w Předklášteří koło Tišnova. Pierwotna budowla powstała w stylu gotyckim – ślady tamtej fazy widać dziś głównie w bryle nawy i prezbiterium. W 1593 roku dobra przeszły w ręce Zdeňka IV. Brtnickiego z Valdštejna, co otworzyło kolejny rozdział w dziejach parafii.

Z powodu braku księży od 1638 roku duszpasterstwo prowadzono z Moravských Budějovic, a samodzielną administrację parafialną przywrócono na miejscu dopiero w 1663 roku. Prawdziwie duża przebudowa czekała kościół na początku XVIII wieku – w latach 1716–1727 nadano mu formę bliższą tej znanej dzisiaj, a w 1775 roku dodano sklepienie i chór muzyczny.

Jak zmieniała się bryła kościoła?

Kościół jest jednonawowy, z wielobocznie zamkniętym prezbiterium, zakrystią dostawioną od strony północnej oraz wieżą od zachodu. Sama wieża powstała w 1804 roku, a w 1904 roku została nadbudowana i osiągnęła wysokość 32 metrów – to ona dziś wyznacza sylwetkę Lukova widoczną z okolicznych pól.

Świątynia nie uniknęła nieszczęść: w 1814 roku strawił ją pożar, po którym budynek trzeba było częściowo odbudować. W nowszej historii kościół przeszedł dwa większe remonty, w latach 2007 i 2009, dzięki którym udało się zabezpieczyć konstrukcję i elewacje na kolejne dekady.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Głównym elementem wnętrza jest ołtarz główny pochodzący z 1909 roku. Uwagę zwraca też droga krzyżowa autorstwa Jindřicha Zdobnickiego. Na wieży zawieszone są trzy dzwony odlane w bardzo różnych okresach – najstarszy w 1600 roku, kolejny w 1705, a najmłodszy dopiero w 1969 roku, co samo w sobie pokazuje, jak wiele razy parafia musiała odnawiać swoje wyposażenie po wojnach i pożarach.

Kościół otacza dawny mur cmentarny, który zachował się do dziś i podkreśla historyczny układ przestrzenny wokół świątyni – to element, którego próżno szukać przy nowszych kościołach w regionie.

Czy kościół jest chroniony prawnie?

Tak, obiekt figuruje w rejestrze czeskich zabytków kultury pod numerem 26710/7-2834, co oznacza ochronę konserwatorską zarówno bryły, jak i najcenniejszych elementów wyposażenia.

Najczęstsze pytania

Jakiemu świętemu poświęcony jest kościół w Lukovie? Świątynia nosi wezwanie Narodzenia św. Jana Chrzciciela.

Gdzie dokładnie leży Lukov z tym kościołem? To wieś w powiecie Trzebicz, w kraju Wysoczyna, na Morawach – nie należy jej mylić z innymi miejscowościami o tej samej nazwie w Czechach.

Jak stary jest kościół? Pierwsze wzmianki o wsi i kościele pochodzą z 1235 roku, choć obecna bryła to efekt gotyckiego początku i barokowych przebudów z XVIII wieku.

Co jest najbardziej charakterystyczne w wyglądzie kościoła? Wysoka, 32-metrowa wieża nadbudowana w 1904 roku, widoczna z daleka ponad dachami wsi.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, jest wpisany do rejestru nieruchomych zabytków kultury Republiki Czeskiej.