Church of Saints Philip and James in Pavlice

Kościół św. Filipa i Jakuba w Pavlicach stoi w samym centrum tej niewielkiej miejscowości na południu Moraw, w regionie Kraj Wysoczyna. To skromna, jednonawowa świątynia rzymskokatolicka, która wyrosła z dawnej kaplicy pielgrzymkowej i dziś, razem z sąsiadującą Kaplicą Grobu Bożego, jest chroniona jako zabytek kultury Republiki Czeskiej.

Jak zaczęła się historia tego miejsca?

Początki sięgają połowy XVII wieku. W 1649 roku generał Louis Raduit de Souches, znany z obrony Brna przed Szwedami, ufundował w tym miejscu kaplicę wraz z przytułkiem dla sześciu ubogich mieszkańców. Drewniana lub prowizoryczna budowla nie przetrwała jednak długo w pierwotnym kształcie – w 1670 roku została rozebrana, a na jej miejscu wzniesiono nową kaplicę, w której można już było odprawiać regularne nabożeństwa. Poświęcenia nowej świątyni dokonał 12 sierpnia 1677 roku hrabia Jan Josef Breuner.

Jak kościół zmieniał się na przestrzeni wieków?

Kolejny ważny etap przypada na XIX wiek. W 1835 roku wybudowano budynek plebanii, a przylegający do kościoła przytułek i dom ubogich rozebrano – teren zyskał nowy układ. W tym samym okresie, dzięki funduszom hrabiego Josefa Ugarte, świątynię rozbudowano, nadając jej większą powierzchnię i bardziej reprezentacyjny charakter. Rozwój obiektu nie zakończył się jednak na tym etapie: w 1899 roku dobudowano zakrystię, a rok później, w 1900 roku, parafia zakupiła nowe organy, które wzbogaciły wystrój i akustykę wnętrza.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Kościół zachował charakter skromnej, wiejskiej świątyni o jednonawowym układzie – bez rozbudowanych ozdób typowych dla wielkich miejskich katedr, za to z czytelną historią kolejnych przebudów wpisaną w bryłę budynku. Obok kościoła znajduje się Kaplica Grobu Bożego, która razem z nim tworzy jeden zespół zabytkowy chroniony prawem czeskim. To właśnie połączenie obu obiektów – kościoła parafialnego i kaplicy grobowej – nadaje temu miejscu szczególny, dewocyjny charakter, odziedziczony po dawnej funkcji pielgrzymkowej.

Dla kogo jest to miejsce?

Pavlice to niewielka wieś, a kościół nie należy do głównych atrakcji turystycznych regionu – jest to raczej cel dla osób interesujących się historią sakralną Moraw, lokalną architekturą wiejską oraz śladami fundacji szlacheckich z XVII i XIX wieku. To dobre miejsce na krótki przystanek podczas zwiedzania okolic Znojma czy Kraju Wysoczyna, zwłaszcza dla miłośników mniej znanych, kameralnych zabytków sakralnych.

Najczęstsze pytania

Kto ufundował pierwotną kaplicę w Pavlicach? Kaplicę wraz z przytułkiem dla sześciu ubogich ufundował w 1649 roku generał Louis Raduit de Souches.

Kiedy obecny kościół został poświęcony? Nową kaplicę, wzniesioną po rozbiórce pierwotnej budowli z 1670 roku, poświęcił 12 sierpnia 1677 roku hrabia Jan Josef Breuner.

Czy kościół jest chroniony prawnie? Tak, kościół św. Filipa i Jakuba wraz z Kaplicą Grobu Bożego jest wpisany na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Co zmieniło się w kościele w XIX i na początku XX wieku? W 1835 roku dobudowano plebanię i rozbudowano świątynię dzięki funduszom hrabiego Josefa Ugarte, w 1899 roku dodano zakrystię, a w 1900 roku zainstalowano nowe organy.