Chapel of Saint Mary of Help

Kaplica Matki Boskiej Wspomożycielki (Kaple Panny Marie Pomocné) to niewielka, pięcioboczna budowla sakralna wchodząca w skład zespołu zamkowego w Kravsku, wsi w powiecie znojemskim na południowej Morawie, około 8 km na północny zachód od Znojma. Kaplica stoi przy wschodniej fasadzie zamku i jest z nim połączona krytym korytarzem arkadowym, dzięki czemu stanowi organiczną część rezydencji, a nie osobny obiekt sakralny stojący w oderwaniu od reszty założenia.

Skąd wzięła się kaplica przy zamku w Kravsku?

Kravsko jako wieś pojawia się w źródłach już w 1092 roku jako własność klasztoru premonstratensów w Louce. W średniowieczu istniał tu warowny dwór, zniszczony w czasie XV-wiecznych walk czesko-węgierskich. Obecny zamek wywodzi się z barokowej rezydencji letniej wzniesionej w połowie XVIII wieku dla opata z Louky. Przełomowy okres nastąpił pod koniec stulecia: w latach 1789–1796 hrabia Jan Václav Ugarte, nowy właściciel majątku, przebudował budynek na klasycystyczny, dwupiętrowy zamek z mansardowym dachem i balkonem nad głównym wejściem.

Kaplicę dobudowano później, już w XIX wieku. W 1847 roku z inicjatywy Luizy Ugarte powstała pięcioboczna kaplica maryjna, umieszczona przy północnej stronie wschodniej fasady zamku. Aby zachować symetrię założenia, po przeciwnej, południowej stronie wzniesiono pawilon o identycznym kształcie – rozwiązanie typowe dla klasycystycznych rezydencji, gdzie estetyka i porządek architektoniczny liczyły się tak samo jak funkcja.

Jak wygląda kaplica i co się w niej znajduje?

Bryła kaplicy nawiązuje stylistycznie do baroku, mimo że powstała już w połowie XIX wieku – stąd określana bywa jako neobarokowa. Jej pięcioboczny plan i połączenie z pałacem poprzez arkadowy korytarz sprawiają, że kaplica funkcjonuje jak kameralna, prywatna świątynia rodowa, dostępna bezpośrednio z wnętrz zamkowych. Do dziś obiekt pełni swoją pierwotną funkcję kaplicy pod wezwaniem Matki Boskiej.

Tuż przy wejściu na dziedziniec zamkowy stoi dodatkowo rokokowa rzeźba świętego Alojzego Gonzagi, datowana na ten sam 1847 rok co kaplica – to znak, że cała ta część założenia powstawała jednocześnie, jako spójny program dekoracyjny nowych właścicieli.

Co jeszcze warto wiedzieć o otoczeniu zamku?

Zamek w Kravsku otacza park krajobrazowy z rzadkimi gatunkami drzew i ze stawem, założony pod koniec XIX wieku przez leśniczego Josefa Renette. Historia samej rezydencji nie kończy się na rodzinie Ugarte – w latach 1901–1939 majątek należał do włoskiej rodziny Dentice di Frasso, która wykorzystywała go jako letnią siedzibę. Po 1948 roku, w okresie nacjonalizacji, budynek służył jako szkoła (do 1968 roku), następnie od 1984 roku funkcjonował jako ośrodek wypoczynkowy, a na początku XXI wieku został przekształcony na cele hotelowe.

Kaplica, choć niewielka, jest więc świadkiem kilku kolejnych etapów w historii Kravska – od barokowej rezydencji opackiej, przez klasycystyczną przebudowę Ugartów, aż po współczesne wykorzystanie całego założenia.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kaplica? Przy wschodniej fasadzie zamku w Kravsku, w powiecie znojemskim, około 8 km na północny zachód od Znojma.

Kto zbudował kaplicę i kiedy? Kaplicę ufundowała Luiza Ugarte w 1847 roku, jako element ówczesnej rozbudowy zamku.

Jak kaplica jest połączona z zamkiem? Poprzez kryty korytarz arkadowy biegnący wzdłuż południowej strony założenia.

Czy przy kaplicy jest coś jeszcze wartego uwagi? Tak – po przeciwnej stronie stoi symetryczny pawilon o tym samym kształcie oraz rokokowa rzeźba świętego Alojzego Gonzagi z tego samego 1847 roku.

Czy kaplicę można zwiedzać osobno, bez zamku? Kaplica jest integralną częścią zespołu zamkowego, dlatego jej zwiedzanie wiąże się z odwiedzinami całego założenia pałacowo-parkowego w Kravsku.