Church of Saint James the Elder (Letařovice)

Kościół świętego Jakuba Starszego w Letařovicích to niewielka, ale niezwykła świątynia filialna należąca do parafii w Českim Dubie, leżąca w powiecie liberieckim, w regionie libereckim, na północy Czech. Choć z zewnątrz wygląda jak typowy wiejski kościół, jej wnętrze skrywa jedną z najbardziej osobliwych pamiątek regionu — kostnicę z ołtarzem ułożonym z ludzkich kości i czaszek.

Jak stara jest świątynia w Letařovicích?

Pierwotna budowla powstała w stylu gotyckim, a pisemne wzmianki o kościele sięgają 1363 roku. Do dziś zachowały się fragmenty murów z drugiej połowy XIV wieku, a we wnętrzu można odnaleźć pozostałości średniowiecznych malowideł ściennych z tego okresu. Kościół przeszedł gruntowną przebudowę w duchu barokowym w 1695 roku, co nadało mu obecny, bardziej okazały charakter, przy zachowaniu części starszej substancji budowlanej.

Co charakteryzuje wygląd kościoła?

W latach 70. XVI wieku świątynię ozdobiono renesansową fasadą ze sgraffitową dekoracją — technika ta polega na kontrastowym rysunku uzyskiwanym przez zdrapywanie wierzchniej warstwy tynku, odsłaniającej ciemniejszą warstwę pod spodem. Kilka dekad później, w 1733 lub 1734 roku, dobudowano graniastą wieżę z dzwonnicą, która do dziś dominuje nad bryłą kościoła.

Wewnątrz uwagę przyciąga drewniany strop kasetonowy złożony z 91 kwadratowych pól. Aż 60 z nich zdobią malowidła figuralne wykonane w 1722 roku przez nieznanego z imienia malarza ludowego — to rzadki i cenny przykład prowincjonalnego malarstwa sakralnego z epoki baroku.

Czym jest kostnica przy kościele?

Najbardziej rozpoznawalnym elementem kompleksu jest przylegająca do kościoła kostnica, w której w 1770 roku miejscowy kantor ułożył ołtarz z setek ludzkich kości i czaszek. Inspiracją dla tego przedsięwzięcia była już wówczas głośna kostnica w Sedlcu koło Kutnej Hory. Choć letařovická kostnica jest znacznie skromniejsza od swojego wzorca, pozostaje unikatowym świadectwem barokowej wyobraźni religijnej i lokalnej tradycji memento mori.

Co warto wiedzieć o wnętrzu?

Kościół posiada zabytkowe organy zbudowane w 1875 roku przez Josefa Predigera. W 1890 roku instrument przebudował Josef Kobrle, nadając mu formę, w jakiej przetrwał do dziś. Połączenie gotyckich murów, renesansowej fasady, barokowego wystroju i osiemnastowiecznej kostnicy sprawia, że świątynia w Letařovicích jest budowlą wielowarstwową, w której czytelne są kolejne etapy jej historii.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się kościół świętego Jakuba Starszego? W miejscowości Letařovice, w powiecie liberieckim, w regionie libereckim, jako kościół filialny należący do parafii w Českim Dubie.

Co jest najbardziej charakterystyczne dla tego kościoła? Kostnica z ołtarzem złożonym z ludzkich kości i czaszek, powstałym w 1770 roku z inspiracji słynną kostnicą w Sedlcu.

Z jakiego okresu pochodzi kościół? Pierwotna gotycka świątynia wzmiankowana była już w 1363 roku, a zachowane mury pochodzą z drugiej połowy XIV wieku. Obecny kształt kościół zyskał głównie dzięki przebudowie barokowej z 1695 roku oraz renesansowej fasadzie z lat 70. XVI wieku.

Czy kościół ma zabytkowe organy? Tak — organy zbudowano w 1875 roku, a w 1890 roku przebudował je Josef Kobrle.