Church of Saint James

Kościół św. Jakuba Większego to barokowa świątynia w Mnichovie Hradiště, niewielkim mieście w północnych Czechach, około 100 metrów od głównego rynku (náměstí T.G. Masaryka). Budynek stoi na skarpie nad doliną potoku Nedbalka, dzięki czemu jego wieża widoczna jest już z dużej odległości i stanowi jeden z punktów orientacyjnych miasta.

Skąd wziął się ten kościół?

Obecna, barokowa budowla nie jest pierwszym kościołem w tym miejscu — wcześniej stał tu gotycki kościół parafialny, powstały jeszcze razem z lokacją miasta. Ten starszy obiekt z czasem przestał wystarczać rosnącej parafii i został zastąpiony nową świątynią. Fundatorką obecnego kościoła była hrabina Marie Markéta Valdštejnová, z domu Černínová z Chudenic, związana z rodem Valdštejnów, który przez wieki wiązał się z Mnichovem Hradiště i tutejszym zamkiem. Budowę datuje się na lata 1726–1727 — dokładny rok potwierdza chronogram umieszczony nad głównym portalem wejściowym. Autor projektu nie jest znany z imienia i nazwiska wprost, ale historycy architektury przypisują go M. Raimondiemu, budowniczemu związanemu z rodziną Valdštejnów. Dziś kościół figuruje w rejestrze zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Co zobaczysz w środku i na zewnątrz?

Bryła kościoła jest prosta i typowa dla wiejsko-miejskich świątyń epoki baroku: prostokątna, jednonawowa nawa główna, prostokątne prezbiterium oraz zachodnia wieża zwieńczona charakterystycznym, cebulastym hełmem. Od strony północnej do prezbiterium przylega niewielka zakrystia. Wnętrze łączy dwie epoki stylowe — ołtarz główny oraz ambona pochodzą jeszcze z okresu baroku, natomiast ołtarz boczny reprezentuje już lżejszy, bardziej ozdobny styl rokokowy. To zestawienie warto mieć w głowie, zwiedzając wnętrze — pozwala rozpoznać, które elementy wyposażenia są starsze, a które dodano nieco później.

Jak dotrzeć na miejsce?

Mnichovo Hradiště leży w regionie Czeski Raj (Český ráj), niedaleko Mladej Boleslavi, więc najwygodniej połączyć wizytę z wycieczką po tej części Czech. Kościół stoi w samym centrum miasta, w odległości spaceru od rynku, dlatego nie potrzeba samochodu ani transportu lokalnego — wystarczy dojechać do centrum Mnichova Hradiště i przejść pieszo. Warto zaplanować trasę tak, by przy okazji zobaczyć także pobliski zamek, z którym historia kościoła jest ściśle powiązana poprzez fundatorski ród Valdštejnów.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ponieważ kościół pełni funkcję parafialną, najlepiej sprawdzić lokalnie godziny otwarcia dla zwiedzających indywidualnych — wiele czeskich kościołów wiejskich i małomiasteczkowych udostępnia wnętrze tylko w określonych porach lub przy okazji nabożeństw. Sama bryła i otoczenie kościoła są dostępne do oglądania przez cały rok, a widok na cebulastą wieżę na tle doliny Nedbalki najlepiej prezentuje się w świetle popołudniowym.

Najczęstsze pytania

Kto ufundował kościół św. Jakuba w Mnichovie Hradiště? Fundatorką była hrabina Marie Markéta Valdštejnová, z domu Černínová z Chudenic, a budowę datuje się na lata 1726–1727.

Czy to pierwszy kościół w tym miejscu? Nie — wcześniej stał tu gotycki kościół parafialny, wzniesiony razem z założeniem miasta, który później zastąpiono obecną barokową budowlą.

Jaki jest styl architektoniczny kościoła? Bryła i większość wyposażenia (ołtarz główny, ambona) są barokowe, natomiast ołtarz boczny reprezentuje styl rokokowy.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, jest wpisany do rejestru zabytków kultury Republiki Czeskiej.