Church of Saint Gotthard

Kościół św. Gotharda to niewielka świątynia rzymskokatolicka w Bubenču, spokojnej dzielnicy w północnej części Pragi. Obecny, klasycystyczny budynek wzniesiono w 1801 roku, ale historia miejsca sięga znacznie głębiej — do romańskiej kaplicy z pierwszej połowy XII wieku, która stała tu wcześniej.

Skąd wzięło się wezwanie kościoła?

Patronem świątyni jest św. Gotthard z Hildesheim, opat klasztoru w Niederaltaich w Bawarii. Kult tego świętego przynieśli do Czech benedyktyni z Niederaltaich, którzy w 993 roku założyli pobliski klasztor w Brzewnowie — jeden z najstarszych klasztorów na ziemiach czeskich. Wybór patrona nie jest przypadkowy: wskazuje na bezpośredni związek pierwotnej świątyni z benedyktyńską fundacją brzewnowską, a samo wezwanie należy do rzadkości w Czechach.

Jak stara jest ta parafia?

Pierwsze wzmianki o parafii pochodzą z 1278 roku, a sam kościół pojawia się w źródłach w 1313 roku — choć ze względu na wezwanie prawdopodobnie istniał tu wcześniej. Losy parafii nie były jednak ciągłe. Wojny husyckie przerwały życie religijne w Bubenču na ponad trzy stulecia, a kolejne najazdy wojsk oblegających Pragę, w tym grabieże w czasie wojny trzydziestoletniej oraz w latach 1741–1742, dodatkowo niszczyły okolicę. W 1738 roku świątynia funkcjonowała jedynie jako kościół filialny Bohnic, w 1772 roku podniesiono ją do rangi lokalii, a samodzielną parafię przywrócono dopiero w latach 1786–1787.

Skąd wziął się obecny budynek?

Gdy zapadła decyzja o odbudowie, postanowiono zachować pierwotne wezwanie i wznieść nową świątynię w duchu epoki. Budowę klasycystycznego kościoła powierzono budowniczemu Matěju Šmasze, a prace ukończono w 1801 roku. Konsekracji dokonał 18 października 1801 roku praski biskup pomocniczy Václav Leopold Chlumčanský. Już kilka lat później, w 1809 roku, budynek przebudował architekt Josef Zobel, a kolejne zmiany wprowadzono w 1861 roku. W 1870 roku na wieży zamontowano tarcze zegarowe, sfinansowane przez rycerza Vojtěcha Lannę — praskiego przemysłowca i mecenasa znanego z licznych fundacji dobroczynnych.

Jak wygląda kościół od środka i z zewnątrz?

Bryła świątyni jest jednonawowa, na planie prostokąta, zamknięta od wschodu półkolistą apsydą. Nad wejściem wznosi się niska wieża zegarowa, nadająca budynkowi charakterystyczny, skromny profil. To, co wyróżnia wnętrze, to spójne wyposażenie powstałe wkrótce po budowie kościoła — ołtarze i elementy dekoracyjne wykonane w warsztacie rzeźbiarskim rodziny Platzerów, jednej z najważniejszych praskich pracowni snycerskich przełomu XVIII i XIX wieku. Taki jednolity, niezmieniony od początku wystrój należy dziś do rzadkości.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Kościół sąsiaduje z dawną szkołą oraz dawnym ratuszem bubenečskim, w którym mieści się dziś Akademia Handlowa (Obchodní akademie). W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się też legendarna gospoda Na Slamníku, jeden z najstarszych lokali gastronomicznych tej części Pragi.

Najczęstsze pytania

Czy kościół św. Gotharda można zwiedzać? Świątynia pełni funkcję czynnego kościoła parafialnego, dlatego dostępność dla zwiedzających zależy od godzin nabożeństw i otwarcia parafii — warto sprawdzić aktualny harmonogram bezpośrednio u miejscowej parafii.

Kim był św. Gotthard, patron kościoła? Św. Gotthard z Hildesheim był bawarskim opatem klasztoru w Niederaltaich, a jego kult do Czech przynieśli benedyktyni zakładający klasztor w Brzewnowie w 993 roku.

Dlaczego obecny budynek jest klasycystyczny, skoro kościół jest dużo starszy? Wcześniejsza, romańska kaplica z XII wieku nie przetrwała kolejnych wojen i zniszczeń, dlatego w 1801 roku na jej miejscu wzniesiono nowy, klasycystyczny kościół, zachowując pierwotne wezwanie.

Co jest najcenniejsze we wnętrzu kościoła? Spójne, niemal w całości zachowane wyposażenie z warsztatu Platzerów, powstałe krótko po budowie świątyni w 1801 roku.