Church of Saint Giles

Kościół św. Idziego to barokowa świątynia parafialna w centrum Bystřice pod Hostýnem, miasteczka leżącego u podnóża wzgórza Hostýn na Morawach, w kraju zlińskim. Budynek stoi na miejscu, gdzie modlitwa i pochówki mieszkańców mają udokumentowaną historię sięgającą średniowiecza, co czyni go jednym z najstarszych punktów odniesienia w krajobrazie miasta.

Jak długa jest historia tego miejsca?

Pierwszy kościół w tym miejscu istniał już w XIV wieku — to właśnie z 1368 rokiem wiąże się najstarsza pisemna wzmianka o samej Bystřicy. Przy świątyni od początku funkcjonował cmentarz przykościelny. Miasteczko wielokrotnie doświadczało pożarów, które nie oszczędzały też kościoła: w 1594 roku ogień poważnie uszkodził zarówno budynek sakralny, jak i plebanię. Mimo założenia w 1545 roku nowego cmentarza poza obrębem miasta, stary cmentarz przy kościele oraz krypta pod nim wciąż były używane — w 1584 roku złożono w niej szczątki Přemka Prusinovskiego z Víckova, przedstawiciela miejscowej szlachty.

Obecny kształt świątyni pochodzi z 1744 roku, kiedy z inicjatywy Františka Antonína Rottala, ówczesnego właściciela okolicznych dóbr, wzniesiono nowy, barokowy kościół. Budowę prowadził mistrz murarski Tomáš Sturm starszy z Holešova. Kolejne pożary — w 1789 i 1833 roku — ponownie niszczyły budynek i plebanię, ale za każdym razem świątynię odbudowywano. To właśnie po pożarze z 1833 roku wzniesiono nową wieżę, dzięki której kościół zyskał wygląd znany do dziś.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Wnętrze kościoła kryje wyposażenie gromadzone przez kolejne dziesięciolecia XVIII wieku. Przy prezbiterium znajduje się marmurowa chrzcielnica z 1758 roku, a przy wejściu do kościoła można obejrzeć znacznie starszą, kamienną chrzcielnicę. W drugiej połowie XVIII stulecia sukcesywnie powstało pięć bocznych ołtarzy: św. Tekli (1751), św. Floriana (1768), św. Barbary (1778) oraz — oba w 1781 roku — św. Jana Nepomucena i św. Józefa. Ten zestaw ołtarzy pozwala prześledzić, jak barokowa pobożność i lokalne kulty świętych kształtowały wystrój kościoła przez cały wiek.

Na wieży kościelnej pierwszy zegar zainstalowano w 1791 roku — element, który od tamtej pory towarzyszy panoramie miasteczka.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Kościół stoi w centrum Bystřice pod Hostýnem, w łatwo dostępnym miejscu dla osób zwiedzających miasteczko pieszo. To naturalny punkt na trasie dla turystów kierujących się dalej w stronę pobliskiego wzgórza pątniczego Hostýn, jednego z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych na Morawach. Ze względu na wartość historyczną budynek objęty jest ochroną jako zabytek kultury w Czechach, co warto mieć na uwadze planując zwiedzanie okolicy — najlepiej w porze dziennej, gdy dostępne jest naturalne światło do oglądania bryły i detali architektonicznych z zewnątrz.

Najczęstsze pytania

Jak stary jest kościół św. Idziego w Bystřicy pod Hostýnem? Miejsce kultu istnieje tu od co najmniej XIV wieku, jednak obecny, barokowy budynek pochodzi z 1744 roku — powstał po tym, jak wcześniejsze świątynie niszczyły kolejne pożary.

Kto ufundował obecny kościół? Budowę sfinansował František Antonín Rottal, właściciel miejscowego panostwa, a prace prowadził budowniczy Tomáš Sturm starszy z Holešova.

Dlaczego wieża wygląda inaczej niż reszta budynku? Obecna wieża powstała po pożarze z 1833 roku, w ramach odbudowy uszkodzonego kościoła — to wtedy świątynia zyskała formę znaną współcześnie.

Co zobaczę we wnętrzu kościoła? Pięć barokowych ołtarzy z drugiej połowy XVIII wieku, marmurową chrzcielnicę z 1758 roku oraz starszą, kamienną chrzcielnicę przy wejściu.