Kościół św. Floriana w Stříteži

Kościół św. Floriana stoi na zalesionym wzgórzu na wschód od wsi Střítež w powiecie Jihlava, tuż przy miejscowym cmentarzu. To niewielka, późnobarokowa świątynia, która zastąpiła starszy kościół filialny zniszczony w pożarze na przełomie kwietnia i maja 1808 roku – z pierwotnej budowli ocalały wtedy jedynie mury zewnętrzne. Obecny obiekt wzniesiono w 1848 roku na tym samym miejscu.

Jak wygląda kościół?

Bryła kościoła oparta jest na planie centralnym, z płaskim stropem wewnątrz i ośmioboczną kopułą zwieńczoną latarnią od zewnątrz. Dach pokryto blachą, a ściany zewnętrzne otynkowano szarym brizolitem – tynkiem o charakterystycznej, ziarnistej fakturze popularnym w XIX-wiecznym budownictwie sakralnym na Wysoczyźnie. Taka prosta, surowa elewacja kontrastuje z bogatszym wyposażeniem wnętrza.

Co znajduje się we wnętrzu?

Na ołtarzu głównym umieszczono barokową rzeźbę św. Floriana pochodzącą jeszcze z połowy XVIII wieku – to najstarszy zachowany element wyposażenia, który przetrwał pożar sprzed 1848 roku. Pozostałe elementy wystroju, w stylach pseudohistorycznych, pochodzą już z XIX wieku i uzupełniały świątynię po jej odbudowie.

Jaka jest historia kościoła?

Kościół pełnił funkcję świątyni filialnej, podporządkowanej parafii w Ždírcu, aż do 1897 roku, kiedy zmienił się jego status administracyjny. Wcześniejsza budowla w tym miejscu istniała już w połowie XVIII wieku, jednak spłonęła w nocy z 30 kwietnia na 1 maja 1808 roku. Odbudowę w obecnym, późnobarokowym kształcie ukończono w 1848 roku. Ze względu na swoją wartość historyczną i architektoniczną obiekt został wpisany do rejestru zabytków kultury 3 maja 1958 roku.

Dlaczego warto zobaczyć ten kościół?

Kościół św. Floriana to przykład niewielkiej, wiejskiej architektury sakralnej regionu Wysoczyzna – skromnej z zewnątrz, ale z zachowanym barokowym detalem wewnątrz, który pamięta czasy sprzed pożaru. Malownicze położenie na wzgórzu, w otoczeniu drzew i przy cmentarzu, czyni go dobrym punktem na krótki postój podczas zwiedzania okolic Jihlavy. Warto zajrzeć tu przy okazji spaceru po samej Stříteži lub wycieczki łączącej kilka mniejszych miejscowości powiatu jihlavskiego – kościół nie wymaga długiego postoju, a jego cisza i odosobnienie na wzgórzu dobrze kontrastują z gwarem większych atrakcji turystycznych regionu.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano obecny kościół w Stříteži? Obecna, późnobarokowa budowla powstała w 1848 roku, na miejscu wcześniejszego kościoła, który spłonął w 1808 roku.

Co ocalało z pożaru w 1808 roku? Z pierwotnego kościoła zachowały się jedynie mury zewnętrzne; wnętrze trzeba było odbudować niemal od podstaw.

Co jest najcenniejszym elementem wyposażenia? Barokowa rzeźba św. Floriana na ołtarzu głównym, pochodząca z połowy XVIII wieku – starsza niż obecny budynek kościoła.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, od 3 maja 1958 roku figuruje w rejestrze zabytków kultury.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Na zalesionym wzgórzu na wschód od centrum Stříteži, w powiecie Jihlava, w bezpośrednim sąsiedztwie miejscowego cmentarza.