Church of the Finding of the True Cross

Kościół Nalezienia Świętego Krzyża w miejscowości Jamné, w powiecie Igława (Jihlava), w kraju wysoczyńskim w Czechach, to barokowa świątynia parafialna stojąca w zachodniej części wsi, tuż przy niewielkim stawie. Budynek pełni funkcję kościoła parafialnego rzymskokatolickiej parafii Jamné u Jihlavy i od 1972 roku podlega ochronie jako zabytek kultury.

Jaka jest historia kościoła?

Obecna świątynia powstała w latach 1727–1747 na miejscu starszego, gotyckiego kościoła, który strawił pożar. Nowo wzniesiona barokowa budowla nie uniknęła jednak podobnego losu – w 1760 roku kolejny pożar poważnie uszkodził konstrukcję, a jej odbudowa i renowacja trwały aż do 1784 roku. Ślady tamtych prac widoczne są do dziś: kamienny portal sakrystii nosi datę 1777, a jedno z okien od strony południowej zostało wstawione dopiero w 1925 roku, co pokazuje, że kościół był stopniowo modernizowany na przestrzeni kolejnych stuleci.

Jak wygląda architektura kościoła?

To budowla jednonawowa, zamknięta wieloboczną częścią prezbiterialną, z wieżą dostawioną do zachodniej fasady. Od strony prezbiterium dobudowano sakrystię w formie przybudówki przypominającej kaplicę, mniej więcej o połowę niższej od nawy głównej. Nad sakrystią wznosi się smukła wieżyczka sygnaturki, zwieńczona latarnią i cebulastym hełmem – charakterystycznym elementem środkowoeuropejskiego baroku wiejskiego. Dachy kościoła są dwuspadowe, kryte drewnianym gontem. Elewacje ożywia podział prostymi lizenami na narożnikach, wykonany w dwóch odcieniach żółci – zabieg typowy dla barokowych kościołów wiejskich regionu Wysoczyzny Czesko-Morawskiej. W wyposażeniu zewnętrznym warto zwrócić uwagę na trójdzielne okna lunetowe, profilowane gzymsy oraz kamienne portale, w tym wspomniany portal sakrystii z 1777 roku.

Gdzie dokładnie stoi kościół?

Świątynia znajduje się w zachodniej części Jamné, w bliskim sąsiedztwie niewielkiego stawu wiejskiego – lokalizacja typowa dla czeskich kościołów parafialnych, które często wyznaczały historyczne centrum osady obok wody i głównego traktu. Współrzędne geograficzne kościoła to 49.429870, 15.718264.

Czy kościół pełni funkcję parafialną?

Tak. Kościół Nalezienia Świętego Krzyża jest kościołem parafialnym rzymskokatolickiej parafii Jamné u Jihlavy, wchodzącej w skład diecezji brneńskiej. Pozostaje czynnym miejscem kultu, a nie wyłącznie zabytkiem muzealnym.

Najczęstsze pytania

Jak nazywa się kościół po czesku? Kostel Nalezení svatého Kříže – dosłownie „Kościół Znalezienia Świętego Krzyża", nazwa nawiązująca do biblijnego święta odnalezienia relikwii Krzyża Świętego.

Od kiedy kościół jest zabytkiem? Obiekt figuruje jako kulturní památka (zabytek kultury) od 1972 roku.

Czy obecny budynek jest pierwszym kościołem w tym miejscu? Nie. Wcześniej w tym samym miejscu stał gotycki kościół, który spłonął, a obecna barokowa budowla powstała w jego miejsce w latach 1727–1747.

Jaki styl reprezentuje kościół? Barok wiejski, typowy dla regionu Wysoczyzny Czesko-Morawskiej, z charakterystyczną wieżą sygnaturki z cebulastym hełmem nad sakrystią.