Church of Saint Bartholomew

Kościół św. Bartłomieja stoi w samym centrum Wyższego Brodu (czes. Vyšší Brod), niewielkiego miasta klasztornego w południowych Czechach, tuż przy murach dawnego opactwa cystersów. Świątynia znajduje się pośrodku cmentarza, na wyższym, południowym krańcu głównego rynku, w obrębie strefy chronionej zabytków miasta.

Jak długa jest historia kościoła?

Budowla istniała już przed 1259 rokiem – wtedy właśnie, 1 czerwca, formalnie erygowano tutejszą parafię. Od 1264 roku patronat nad kościołem sprawuje klasztor cysterski w Wyższym Brodzie, co widać do dziś w wystroju wnętrza. Najstarsza, wczesnogotycka część budowli pochodzi z lat 60.–70. XIII wieku – zachował się z tego okresu fragment pierwotnego, kwadratowego prezbiterium bez przypór oraz podwójny łuk tęczowy, na którym opiera się dzisiejsza wieża.

Co przetrwało wojny husyckie?

Kościół został poważnie zniszczony w okresie wojen husyckich, a jego odbudowa nastąpiła dopiero w XVI wieku. Kolejna gruntowna przebudowa miała miejsce w 1643 roku – nawę zamknięto wówczas drewnianym stropem, a 25 października poświęcono odnowiony ołtarz. W XVII wieku pierwotnie płaski strop zastąpiono sklepieniem, a w 1715 roku od strony północnej dobudowano zakrystię.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Wnętrze kościoła tworzy czteroprzęsłowa nawa z zakrystią po stronie północnej. Główny akcent stanowi barokowy, drewniany ołtarz z 1761 roku, poświęcony 28 czerwca tego samego roku – obraz przedstawiający św. Bartłomieja odnowiono w 1858 roku. Kolumny ołtarza flankują rzeźby dwóch cysterskich świętych, Bernarda i Benedykta, nawiązujące do zakonnego rodowodu parafii. Na bocznym, północnym ołtarzu znajduje się XVIII-wieczna rzeźba ubiczowanego Chrystusa, a wśród wyposażenia zachowała się także szopka bożonarodzeniowa z 1777 roku, ufundowana przez kapitana artylerii Franza Fünfkirchnera.

Co zmieniło się w kościele w czasach nowożytnych?

W 1864 roku przebudowano wieżę kościoła, w 1904 roku ukończono malowanie okien, a rok później, w 1905 roku, wprowadzono oświetlenie elektryczne. Skala parafii w drugiej połowie XIX wieku była znaczna – w 1870 roku liczyła 378 domów i 3636 katolickich mieszkańców w 21 okolicznych miejscowościach.

Czy można zwiedzić kościół?

Kościół św. Bartłomieja jest otwarty przede wszystkim podczas niedzielnych porannych nabożeństw. Poza tym czasem wnętrze można obejrzeć przez kratę zachodniego portalu, natomiast teren przykościelnego cmentarza pozostaje zwykle ogólnie dostępny.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół św. Bartłomieja? W centrum Wyższego Brodu w południowych Czechach, na terenie cmentarza przy głównym rynku, niedaleko klasztoru cystersów.

Kto sprawuje patronat nad kościołem? Od 1264 roku patronat należy do klasztoru cysterskiego w Wyższym Brodzie, co tłumaczy obecność rzeźb cysterskich świętych przy głównym ołtarzu.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje budowla? Kościół ma wczesnogotycki rdzeń z XIII wieku, wielokrotnie przebudowywany w kolejnych stuleciach, z barokowym wyposażeniem wnętrza z XVIII wieku.

Kiedy można zwiedzić wnętrze? Regularnie dostępne jest ono podczas niedzielnych nabożeństw porannych, poza tym można zajrzeć przez kratę zachodniego portalu.