Kościół św. Bartłomieja w Rejštejnie

Kościół św. Bartłomieja to gotycka świątynia górująca nad Rejštejnem, niewielkim miastem na Szumawie leżącym u ujścia potoku Losenice do Otawy. Budynek stoi na niewielkim wzgórzu i od wieków pozostaje najbardziej rozpoznawalnym punktem tej dawnej osady poszukiwaczy złota. Cebulasta wieża z ośmiokątną latarnią widoczna jest z daleka i od razu wyznacza sylwetkę miasteczka.

Kiedy powstał kościół i jak zmieniał się przez wieki?

Jednonawowa budowla wywodzi się z architektury gotyckiej i powstała w drugiej połowie XIV lub pierwszej połowie XV wieku, choć pierwsza pisemna wzmianka o niej pochodzi dopiero z 1570 roku. W kolejnych stuleciach kościół przechodził przebudowy w duchu barokowym w XVII i XVIII wieku, a w 1792 roku przeprowadzono większy remont. W XX wieku obiekt poddano dwóm dużym renowacjom — w latach 1963–1976 oraz 1993–1995 — dzięki którym świątynia zachowała się w dobrym stanie do dziś.

Co znajduje się we wnętrzu kościoła?

Wnętrze mieści trzy barokowe ołtarze. Ołtarz główny zdobi rokokowa nadstawa z wizerunkiem świętego Bartłomieja, a dwa ołtarze boczne wyróżniają się bogato rzeźbionymi akantowymi nadstawami, powstałymi prawdopodobnie w pierwszej połowie XVIII wieku. Na uwagę zasługuje rzadki gotycki dzwon z XIV wieku — jeden z niewielu tak starych dzwonów zachowanych na Szumawie. W 1994 roku kościół otrzymał dwa nowe dzwony ufundowane przez rodaka pochodzącego z Rejštejnu, mieszkającego wówczas w Bawarii. We wnętrzu stoją też jednomanuałowe organy z początku XX wieku, wykonane przez Josepha Matyáša Wunschego. Gotycka figura Madonny z XV wieku, niegdyś należąca do wyposażenia kościoła, została skradziona w latach 50. XX wieku.

Co warto zobaczyć wokół kościoła?

Świątynię otacza cmentarz z barokowym murem kamiennym, który po stronie północnej sięga nawet 4 metrów wysokości. Do cmentarza prowadzi brama z czworobocznymi filarami i metalowymi prętowymi wrotami, a do głównego wejścia do kościoła wiedzie kamienne schodzenie. Na cmentarzu stoi też budynek kostnicy pochodzący z połowy XIX wieku. Cały zespół — kościół, mur i kostnica — tworzy spójny, dobrze zachowany układ typowy dla wiejskich cmentarzy przykościelnych na Szumawie.

Jaką rolę pełni kościół dzisiaj?

Do 2019 roku kościół był świątynią parafialną Rejštejnu. Od 1 stycznia 2020 roku, po zniesieniu samodzielnej parafii, funkcjonuje jako kościół filialny podlegający parafii w Kašperskich Horach. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków kultury, co gwarantuje mu ochronę prawną. Sam Rejštejn, choć dziś liczy zaledwie kilkuset mieszkańców, w 1584 roku otrzymał od cesarza Rudolfa II prawa miejskie królewskie dzięki dochodowemu płukaniu złota w dolinie Losenice — górnictwo złota ustąpiło miejsca hutnictwu szkła dopiero w XVII wieku.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół św. Bartłomieja? W Rejštejnie na Szumawie, w powiecie Klatovy, na niewielkim wzgórzu nad potokiem Losenice, około 15 km na południe od Sušicy.

Z jakiego okresu pochodzi budowla? Jest to gotycki kościół z drugiej połowy XIV lub pierwszej połowy XV wieku, pierwszy raz wzmiankowany pisemnie w 1570 roku.

Czy kościół nadal pełni funkcję parafialną? Nie — od 2020 roku jest kościołem filialnym parafii Kašperské Hory, wcześniej był samodzielną parafią.

Co jest najcenniejszym elementem wyposażenia? Rzadki gotycki dzwon z XIV wieku, jeden z niewielu zachowanych zabytków tej klasy na Szumawie.

Czy obiekt jest chroniony prawnie? Tak, kościół wraz z otoczeniem figuruje w rejestrze zabytków kultury Republiki Czeskiej.