Choryně Castle

Zamek Choryně to niepozorna, ale bogata w historię rezydencja na Morawach — dawna gotycka warownia przebudowana w renesansowy, a później klasycystyczny zamek, dziś pełniąca funkcję domu opieki prowadzonego przez zgromadzenie zakonne we wsi Choryně, w powiecie Vsetín w kraju zlińskim.

Skąd wzięła się pierwsza budowla?

Na wzgórzu zwanym Hradiště stała niegdyś średniowieczna tvrz — obronna siedziba rycerska, o której pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1445 roku. W 1480 roku tę gotycką, otoczoną wodą warownię nabył Ctibor z Ledské, który od kupionej wsi zaczął się pisać jako Ctibor Chorynský z Ledské. To właśnie od niego wywodzi się nazwisko rodu, który przez kolejne dziesięciolecia gospodarzył na tych ziemiach.

Jak tvrz zmieniła się w renesansowy zamek?

Wiek później, za czasów Adama Chorského z Ledské, dawna warownia przeszła gruntowną renesansową przebudowę, która stała się podstawą dzisiejszej bryły zamku. Ślad tamtych czasów widać do dziś na zamkowym dziedzińcu — wmurowana jest tam kamienna tablica z herbem rodowym, datowana na 1573 rok. W kolejnych dziesięcioleciach, prawdopodobnie w toku XVII wieku, obiekt zyskał także barokowe elementy wystroju.

Co stało się z majątkiem po powstaniu stanowym?

Ponieważ Chorynští z Ledské opowiedzieli się po stronie czeskiego powstania stanowego, władze skonfiskowały im majątek. W 1623 roku Choryně kupił Hynek Sevěřský z Kuličova. Od 1653 roku dobra przeszły w ręce wolnych panów Kaldtschmidtów z Eisenberku, którzy zarządzali zamkiem nieprzerwanie aż do 1808 roku — najdłużej ze wszystkich znanych właścicieli tej posiadłości.

Skąd wzięła się dzisiejsza, klasycystyczna forma zamku?

Na początku XIX wieku majątek trafił do rodziny Forgáčów. To za czasów Jana Forgáča budynek otrzymał formę klasycystyczną, którą rozpoznajemy dzisiaj — surowszą w detalu, ale reprezentacyjną bryłę o czterech skrzydłach zamkniętych wokół wewnętrznego dziedzińca, przez który prowadzą dwa przejazdy. Zamek otacza zadbany park, dostępny dla odwiedzających.

Jak zamek stał się domem dla sióstr zakonnych?

W 1882 roku arcybiskup przekazał budynek zamkowy Kongregacji Sióstr Świętego Krzyża, przekształcając dawną świecką rezydencję w klasztor. Ten kierunek wykorzystania obiektu utrzymał się do dziś: właścicielem pozostaje czeska prowincja tego zgromadzenia, która od 2006 roku wynajmuje budynek Instytutowi Chrystusa Najwyższego Kapłana. Instytut prowadzi tu dom seniora pod wezwaniem Matki Bożej Królowej, łącząc historyczne mury z opieką nad osobami starszymi.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała pierwsza budowla w Choryni? Na wzgórzu Hradiště stała gotycka tvrz wodna, pierwszy raz wzmiankowana w 1445 roku, którą w 1480 roku kupił Ctibor z Ledské.

Kto przebudował tvrz na zamek renesansowy? Dokonał tego Adam Chorský z Ledské, potomek Ctibora — kamienna tablica herbowa z 1573 roku na dziedzińcu upamiętnia tę przebudowę.

Dlaczego ród Chorynskich stracił majątek? Za udział w czeskim powstaniu stanowym majątek został im skonfiskowany, a w 1623 roku kupił go Hynek Sevěřský z Kuličova.

Skąd pochodzi dzisiejszy, klasycystyczny wygląd zamku? Nadał go na początku XIX wieku Jan Forgáč, gdy majątek znalazł się w rękach jego rodziny.

Czy zamek można dziś zwiedzać? Budynek pełni funkcję domu seniora prowadzonego przez Instytut Chrystusa Najwyższego Kapłana, a otaczający go park jest dostępny dla odwiedzających.