Zamek Veselí nad Moravou

Zamek Veselí nad Moravou to dawna warownia wodna z połowy XIII wieku, przebudowana w epoce renesansu na rezydencję pańską, dziś ukryta w rozległym parku na zachodnim skraju miasta Veselí nad Moravou, w powiecie Hodonín na czeskich Morawach.

Jak powstał zamek?

Pierwotny gród wodny wzniósł w połowie XIII wieku Sudomír, komornik z Břeclavi, wywodzący się z rodu Tvrdišovców. Pierwsza pisemna wzmianka o warowni pochodzi z 1261 roku. Zadaniem grodu było strzeżenie granicy ziemskiej oraz ważnej przeprawy przez rzekę Morawę na Węgry – lokalizacja nad rzeką od początku decydowała o znaczeniu tego miejsca.

Co działo się z zamkiem w średniowieczu?

Na początku XIV wieku warownię zajął węgierski możnowładca Matúš Čák Trenčanský. W 1315 roku wojska Jana Luksemburskiego wyparły go z grodu, a panowanie nad zamkiem i przynależącym doń majątkiem przejął ród Šternberków. Prawdziwy rozwój posiadłości przypadł na czasy Hynka Bilíka z Kornic, który zarządzał nią w latach 1526–1551 – to właśnie za jego rządów rozpoczęto pierwsze prace przekształcające średniowieczny gród w rezydencję szlachecką.

Kiedy zamek zyskał renesansowy wygląd?

W XVI stuleciu dawny wodny gród obronny został gruntownie przebudowany na renesansowy zamek. Zachowała się przy tym duża okrągła wieża o masywnych murach, pamiętająca jeszcze średniowieczne początki warowni. Wokół rezydencji założono rozległy park, który do dziś stanowi jedną z największych atrakcji tego miejsca.

Jakie zniszczenia przetrwał zamek?

Historia obiektu nie oszczędziła mu poważnych strat. W 1621 roku zamek został silnie uszkodzony – ostrzelany i podpalony. W drugiej połowie XVII wieku, po zniszczeniach związanych z wojną trzydziestoletnią, przeprowadzono kolejne prace naprawcze. Najbardziej dotkliwy cios przyszedł jednak w 1945 roku, gdy w wyniku działań wojennych zamek został poważnie zniszczony. Po wojnie obiekt odbudowano.

Kto jest właścicielem zamku dzisiaj?

Obecnie zamek znajduje się w rękach prywatnych, w dobrym stanie zachowania. Wewnątrz mieści się kolekcja sztuki, biblioteka oraz galeria historyczna, w której znajdują się dzieła przypisywane między innymi Heissowi, Rubensowi i Rembrandtowi. Zamek nie jest jednak udostępniony do zwiedzania – pozostaje rezydencją prywatną, zamkniętą dla ruchu turystycznego.

Co można zobaczyć wokół zamku?

Choć wnętrza pozostają niedostępne, największą wartością tego miejsca jest otaczający je park o powierzchni około 20 hektarów. Rozciąga się on wzdłuż rzeki Morawy, obejmuje niewielkie wyspy oraz elementy o charakterze rekreacyjnym. To właśnie spacer po parkowych alejach, z widokiem na mury dawnej warowni i okrągłą wieżę, jest dziś głównym sposobem obcowania z historią tego miejsca.

Co warto wiedzieć o samym mieście?

Veselí nad Moravou, w którym leży zamek, posiada również własne Muzeum Miejskie przy historycznym Rynku Bartłomieja (Bartolomějské náměstí). Placówka ta, której korzenie sięgają założonego w 1906 roku Towarzystwa Muzealnego dla Słowacka i Veselí nad Moravou, dokumentuje archeologię, historię oraz folklor regionów Veselska i Horňácka – to osobna instytucja, niezwiązana bezpośrednio z samym zamkiem.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Veselí nad Moravou można zwiedzać? Nie – zamek jest własnością prywatną i nie jest udostępniony do zwiedzania. Można natomiast spacerować po otaczającym go parku.

Jak stary jest zamek? Jego początki sięgają połowy XIII wieku, gdy powstał jako gród wodny. Obecny, renesansowy wygląd zawdzięcza przebudowie z XVI wieku.

Kto obecnie jest właścicielem zamku? Zamek należy do prywatnego właściciela i mieści kolekcję sztuki oraz galerię historyczną.

Co znajduje się w parku przy zamku? Park o powierzchni około 20 hektarów, rozciągający się nad rzeką Morawą, z niewielkimi wyspami i miejscami do wypoczynku.

Czy zamek ucierpiał podczas wojen? Tak – został poważnie zniszczony w 1621 roku oraz ponownie w 1945 roku, za każdym razem był później odbudowywany.