Château d'Uzel

Château d'Uzel w Pelousey to XVII/XVIII-wieczna rezydencja szlachecka w departamencie Doubs, w regionie Burgundia-Franche-Comté, dziś pełniąca funkcję placówki pracy chronionej.

Gdzie znajduje się château?

Budynek stoi przy Rue du Séminaire w Pelousey — niewielkiej gminie w departamencie Doubs, na wysokości około 259 m n.p.m. To spokojna, wiejska okolica w sercu Franche-Comté, typowa dla mniejszych miejscowości otaczających Besançon, stolicę departamentu. Château nie dominuje nad okolicą jak wielkie zamki obronne — to raczej dyskretna, ziemiańska posiadłość wtopiona w krajobraz wsi.

Jaka jest historia château?

Dokładna data budowy pozostaje niepewna, ponieważ dokumenty dotyczące posiadłości zniszczono w czasie rewolucji francuskiej. Historycy szacują, że budynek powstał w XVII lub XVIII wieku. Pierwsza potwierdzona wzmianka o château pochodzi z 1776 roku, kiedy w posiadanie majątku wszedł Claude-Edme Lamy de Laperrière. Trafił on tam po ożenku w 1755 roku z Claude Alexandrine Bietrix, córką Jean-Baptiste'a Josepha Bietrix — parlamentarzysty i mera Besançon w 1728 roku. Ten rodowód wiąże château z lokalną elitą polityczną i sądowniczą regionu, a nie z wielką, ogólnofrancuską historią — to raczej ślad życia prowincjonalnej szlachty Franche-Comté.

Co dziś mieści się w château?

Losy posiadłości zmieniły się radykalnie w drugiej połowie XX wieku. W 1983 roku château kupiło stowarzyszenie Adapei de Besançon, działające na rzecz osób z niepełnosprawnością intelektualną, i przekształciło je w ESAT — zakład pracy chronionej (établissement et service d'aide par le travail). Równolegle, w latach 80., przy château powstała La Ferme d'Uzel — gospodarstwo prowadzone jako placówka aktywizacji zawodowej, zarządzane obecnie przez Adapei du Doubs. Château z prywatnej rezydencji stało się więc miejscem pracy i integracji społecznej.

Czy można zwiedzać château?

Ponieważ obiekt pełni dziś funkcję czynnej placówki pracy chronionej i prowadzonego przy niej gospodarstwa, château nie jest ogólnodostępną atrakcją turystyczną z regularnym zwiedzaniem wnętrz. Odwiedzający mogą zobaczyć bryłę budynku i otaczający go teren z zewnątrz, spacerując po Pelousey — miejscowości na tyle niewielkiej, że można ją obejść pieszo w kilkadziesiąt minut. To propozycja bardziej dla miłośników lokalnej historii niż klasycznych wycieczek zamkowych.

Jak dotrzeć na miejsce?

Pelousey leży w departamencie Doubs, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w niewielkiej odległości od Besançon. Najwygodniej dojechać samochodem drogami łączącymi okoliczne wioski ze stolicą departamentu. Warto połączyć krótki postój przy château z dłuższą wycieczką po sąsiednich miejscowościach doliny Doubs, które zachowały podobny, wiejski charakter.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na odwiedziny są wiosna i lato, gdy dni są dłuższe, a otaczające château pola i zieleń prezentują się najbardziej malowniczo podczas spaceru po wsi.

Najczęstsze pytania

Czy Château d'Uzel można zwiedzać od środka? Nie — to czynna placówka pracy chronionej (ESAT) oraz gospodarstwo, więc wnętrza nie są udostępniane turystom. Można obejrzeć budynek jedynie z zewnątrz.

Z jakiego okresu pochodzi château? Dokładna data budowy nie jest znana, bo dokumenty spłonęły podczas rewolucji francuskiej. Eksperci szacują powstanie budynku na XVII lub XVIII wiek.

Kto był pierwszym udokumentowanym właścicielem château? Claude-Edme Lamy de Laperrière, od 1776 roku, po ożenku z Claude Alexandrine Bietrix, córką parlamentarzysty i mera Besançon z 1728 roku.

Co dziś działa przy château? La Ferme d'Uzel — gospodarstwo prowadzone jako placówka aktywizacji zawodowej dla osób z niepełnosprawnością, zarządzane przez Adapei du Doubs, obok samego zakładu pracy chronionej ESAT.