Château de Neuville

Château de Neuville to renesansowa rezydencja szlachecka położona w Gambais, niewielkiej miejscowości w departamencie Yvelines, około 50 km na zachód od Paryża. Zamek od pokoleń pozostaje w rękach prywatnych i dziś łączy funkcję rodzinnej siedziby z rolą miejsca wynajmowanego na wesela, przyjęcia oraz plany filmowe.

Kto zbudował zamek i w jakim stylu?

Obiekt powstał w XVI wieku z inicjatywy Joachima de Bellengreville, pełniącego funkcję wielkiego prewota dworu królewskiego za panowania Henryka IV — urzędnika odpowiedzialnego za bezpieczeństwo i policję na dworze. Bryła budowli odpowiada stylistyce określanej jako "henri III", a sam plan przypisuje się Jacques'owi I Androuet du Cerceau, architektowi związanemu wcześniej z Katarzyną Medycejską i Henrykiem III. To właśnie ten rodowód projektowy tłumaczy symetryczny, klasycyzujący układ założenia, który do dziś wyróżnia Neuville na tle innych rezydencji regionu.

Jak zmieniali się właściciele przez wieki?

Historia posiadłości to w dużej mierze historia kolejnych rodów. W 1672 roku dobra Neuville wraz z Gambais trafiły do Jeana-Baptiste'a Vallota, brata nadwornego lekarza króla. Niespełna dwie dekady później, w 1690 roku, majątek odkupił François de Nyert, pierwszy kamerdyner Ludwika XIV, pełniący jednocześnie funkcje gubernatora Limoges i Luwru. To za jego następców, w latach 50. i 60. XVIII wieku, zamek przeszedł gruntowną przebudowę — dobudowano dwa symetryczne skrzydła i centralny korpus zwieńczony trójkątnym frontonem, nadając całości klasycystyczny wyraz, który przetrwał do dziś.

Co wydarzyło się w czasie rewolucji?

Rewolucja francuska boleśnie dotknęła kolejnego właściciela — Clémenta Charles'a François de L'Averdy, wysokiego urzędnika skarbowego Ludwika XV, który nabył majątek w 1765 roku. Został zgilotynowany w 1793 roku, a sam zamek skonfiskowano i sprzedano jako dobro narodowe. Nowym nabywcą został w 1795 roku markiz de Labriffe — i to właśnie potomkowie tej rodziny, razem z rodziną Jousseaume, do dziś zamieszkują Neuville.

Dlaczego zamek popadł w ruinę i jak go odbudowano?

XX wiek nie był dla posiadłości łaskawy. Podczas wojen budynek zajmowały kolejno wojska niemieckie i amerykańskie, co przyspieszyło jego degradację i stopniowe opuszczenie. Sytuację odwróciła dopiero szeroko zakrojona renowacja rozpoczęta w 1966 roku, dzięki której zamek odzyskał dawną świetność. Uznanie dla wartości historycznej przełożyło się na formalną ochronę: w 1972 roku zamek, folwark i cały teren posiadłości wpisano do rejestru zabytków, a w 1995 roku ochroną objęto również pozostałą część parku.

Co dziś można zobaczyć w Neuville?

Współcześnie Château de Neuville łączy prywatny charakter rodzinnej rezydencji z otwartością na wydarzenia — organizuje się tu śluby, przyjęcia okolicznościowe oraz produkcje audiowizualne, co pozwala zwiedzającym zobaczyć wnętrza i park przy okazji takich okazji. Rozległy park otaczający budowlę pozostaje jednym z głównych atutów miejsca, cenionym przez mieszkańców Yvelines szukających spokojnego celu na spacer w otoczeniu historycznej architektury.

Najczęstsze pytania

Czy zamek jest otwarty dla zwiedzających na co dzień? Neuville pozostaje prywatną rezydencją zamieszkałą przez potomków rodzin Labriffe i Jousseaume, dlatego dostęp do wnętrz jest ograniczony i zwykle wiąże się z organizowanymi wydarzeniami, takimi jak wesela czy przyjęcia.

Kto zaprojektował budowlę? Plan przypisuje się Jacques'owi I Androuet du Cerceau, architektowi pracującemu wcześniej dla Katarzyny Medycejskiej i Henryka III, co tłumaczy klasycyzujący, symetryczny charakter założenia.

Dlaczego zamek nazywa się "de Neuville", skoro leży w Gambais? Nazwa pochodzi od historycznej nazwy dóbr ziemskich (marquisat de Neuville), erygowanych w XVII wieku niezależnie od nazwy samej gminy Gambais, na terenie której posiadłość się znajduje.

Czy podczas wojen zamek ucierpiał? Tak — w XX wieku budynek zajmowały wojska niemieckie, a następnie amerykańskie, co przyczyniło się do jego zaniedbania. Stan ten odwróciła dopiero renowacja rozpoczęta w 1966 roku.