Mormoulins mill

Moulin de Mormoulins to zabytkowy młyn wodny stojący na rzece Eure w miejscowości Chaudon, w departamencie Eure-et-Loir. Obiekt znany jest też jako Moulin de Chaudon i uważany jest za jedyny w pełni funkcjonalny i kompletny młyn wodny w departamencie objęty ochroną konserwatorską.

Gdzie stoi młyn?

Moulin de Mormoulins leży w niewielkiej osadzie Mormoulins, wchodzącej w skład gminy Chaudon, w regionie Centre-Val de Loire. Zabudowania wznoszą się bezpośrednio na rzece Eure, która od wieków napędzała jego koła i mechanizmy. Lokalizacja na trasie rzeki sprawiała, że młyn był naturalnym punktem przeprawy i miejscem, gdzie krzyżowały się interesy okolicznych gospodarstw zajmujących się produkcją zboża.

Jak długa jest historia tego miejsca?

Pierwsze wzmianki o młynie na Eure w tym miejscu sięgają XIV wieku - dokument z 1335 roku mówi o "młynie na rzece Eure", a w 1407 roku pojawia się już nazwa "młyn Chaudon". W średniowieczu obiekt podlegał lokalnemu feudałowi, co było typowe dla tamtego okresu: prawo do posiadania i eksploatacji młyna było przywilejem seniora, a chłopi zobowiązani byli mielić tam zboże. Historia Moulin de Mormoulins łączy więc w sobie trzy elementy typowe dla regionu Beauce - energię wodną, prawa feudalne i produkcję zbożową.

Jakie wyposażenie techniczne zachowało się w młynie?

Z dokumentu szacunkowego z 1879 roku wiadomo, że młyn posiadał wówczas dwa koła wodne. Jedno, z płaskimi łopatkami o szerokości 0,75 metra, wykonywało 10 obrotów na minutę. Drugie, o średnicy 3,20 metra, poruszało dwie pary kamieni młyńskich odpowiedzialnych za mielenie zboża. Taki układ dwóch kół o różnym przeznaczeniu pozwalał na jednoczesną pracę różnych mechanizmów młyna i świadczy o dość zaawansowanym, jak na tamte czasy, rozwiązaniu technicznym.

Dlaczego młyn objęto ochroną?

Moulin de Mormoulins został wpisany na listę zabytków historycznych (monument historique) w 2003 roku. Wyróżnia go to, że pozostaje jedynym młynem wodnym w departamencie Eure-et-Loir, który jest zarazem kompletny i wciąż sprawny technicznie - większość podobnych obiektów w regionie zachowała się jedynie fragmentarycznie albo utraciła swoje mechanizmy. Prace restauracyjne przy młynie ruszyły już w 1984 roku i są kontynuowane od 2020 roku, co pozwoliło zachować unikatowy charakter budowli.

Co zyskał młyn dzięki nagrodzie Fundacji Dziedzictwa?

W 2025 roku Moulin de Mormoulins otrzymał nagrodę Prix Fondation du Patrimoine et Tourisme Rural. Środki z wyróżnienia przeznaczono na naprawę i odnowienie głównych zastawek wodnych oraz tzw. porte bateau - śluzy przeznaczonej dla łodzi towarowych pływających po Eure. Obydwa te elementy, podobnie jak sam młyn, są wpisane do rejestru zabytków, dlatego ich renowacja miała szczególne znaczenie dla zachowania całego kompleksu w stanie zbliżonym do historycznego.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Moulin de Mormoulins? W miejscowości Chaudon, w departamencie Eure-et-Loir, na rzece Eure, w niewielkiej osadzie o nazwie Mormoulins.

Od kiedy istnieje ten młyn? Pierwsze wzmianki o młynie na tym miejscu pochodzą z 1335 roku, a nazwa "młyn Chaudon" jest odnotowana już w 1407 roku.

Czym wyróżnia się ten obiekt na tle innych młynów w regionie? Jest to jedyny młyn wodny w departamencie Eure-et-Loir, który zachował się w pełni kompletny i wciąż sprawny technicznie.

Kiedy młyn został wpisany na listę zabytków? W 2003 roku, jako monument historique.

Jakie prace renowacyjne przeprowadzono ostatnio? W 2025 roku, dzięki nagrodzie Fundacji Dziedzictwa, odnowiono główne zastawki wodne oraz śluzę dla łodzi (porte bateau) na rzece Eure.