Château de Betz

Château de Betz to średniowieczna warownia stojąca w gminie Betz-le-Château, tuż przy miejscowości Le Tivoli, w departamencie Indre-et-Loire we francuskiej Touraine. Zamek łączy w sobie pozostałości wczesnośredniowiecznej motty z kamienną budowlą wznoszoną kilka wieków później, co czyni go jednym z ciekawszych przykładów fortyfikacji regionu Doliny Loary.

Jak powstał zamek?

Historia miejsca sięga czasów karolińskich, kiedy istniała tu już osada obronna z ziemną mottą. Pierwszym znanym panem na Betz był Gilles de Betz, który około roku 1000 uzyskał od hrabiego Andegawenii Fulka Nerra zgodę na wzniesienie murowanej, kamiennej strażnicy w miejscu wcześniejszych drewnianych umocnień. Obecny układ budynku pochodzi jednak z okresu znacznie późniejszego — Pierre de Betz wraz z żoną Catherine de La Jaille przebudowali rezydencję w latach 1444–1476, nadając jej formę, którą można oglądać do dziś.

Co warto obejrzeć na miejscu?

Charakterystycznym elementem jest okrągła wieża, której trzon powstał w XII wieku na fundamentach jeszcze starszych, jedenastowiecznych. Główny korpus budynku ma czworoboczny, wschodni układ, flankowany przez wspomnianą wieżę cylindryczną oraz inne baszty, w tym kwadratową wieżę obronną w północno-wschodnim narożniku. Ta kombinacja różnych stylów budowlanych z kilku epok pozwala śledzić, jak zmieniała się sztuka fortyfikacyjna na przestrzeni wieków.

Co kryją podziemia zamku?

Pod zamkiem rozciąga się sieć podziemnych korytarzy o długości kilkudziesięciu metrów, prawdopodobnie starszych niż sam murowany zamek — być może pochodzących jeszcze z XI wieku lub wcześniej. Nie były to zwykłe tunele komunikacyjne, a schrony obronne: w razie ataku mogły ukryć kilkadziesiąt osób jednocześnie, a znajdujące się w nich naturalne źródło wody umożliwiało przetrwanie tam nawet kilku dni. Podziemia otwarto dla turystów po pierwszych próbnych zwiedzaniach w 2020 roku, a stały ruch turystyczny ruszył w lipcu 2021 roku, po zakończeniu prac zabezpieczających i renowacyjnych.

Kiedy i jak zwiedzać?

Zwiedzanie podziemi odbywa się głównie popołudniami w lipcu i sierpniu, a rezerwacja miejsca jest zdecydowanie rekomendowana ze względu na ograniczoną liczbę uczestników każdej grupy. Bilet wstępu obejmuje przejście przez podziemne korytarze, a dodatkowo daje swobodny dostęp do terenu zamkowego oraz możliwość wejścia na szczyt wieży, skąd rozciąga się widok na okoliczne tereny Touraine.

Dlaczego warto tu przyjechać?

Betz-le-Château to miejsce, gdzie w jednym punkcie splatają się różne warstwy historii — od karolińskiej osady obronnej, przez średniowieczną wieżę, po renesansową przebudowę rezydencji szlacheckiej. Rzadko można w jednym miejscu zwiedzić i naziemną architekturę obronną, i autentyczne, wielowiekowe podziemne schrony, które do niedawna były niedostępne dla odwiedzających. To atrakcja, która przemawia zarówno do miłośników architektury, jak i osób szukających mniej znanych, "surowych" zabytków Doliny Loary, z dala od największego turystycznego tłoku.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Château de Betz? W gminie Betz-le-Château, w departamencie Indre-et-Loire, w pobliżu miejscowości Le Tivoli, w regionie Touraine.

Z jakiego okresu pochodzi zamek? Najstarsze elementy, w tym okrągła wieża, sięgają XI–XII wieku, natomiast obecny kształt głównego budynku ukształtował się w latach 1444–1476 za czasów Pierre'a de Betz i Catherine de La Jaille.

Co można zobaczyć w podziemiach? Kilkudziesięciometrowe korytarze-schrony z naturalnym źródłem wody, które w razie zagrożenia mogły ukryć kilkadziesiąt osób na kilka dni.

Kiedy można zwiedzać podziemia zamku? Głównie popołudniami w lipcu i sierpniu, najlepiej po wcześniejszej rezerwacji miejsca.