Charles VI Memorial in Hlavenec

Pomník Karla VI. w Hlavenci to monumentalny barokowy pomnik stojący na skraju wsi Hlavenec w powiecie Praha-východ, kilka kilometrów na północ od Starej Boleslavi. Ta niemal dziesięciometrowa sandstone'owa budowla należy do najbardziej okazałych barokowych pomników myśliwskich w Czechach i jest chroniona jako zabytek kultury.

Skąd wziął się pomnik?

Historia obiektu sięga 2 listopada 1723 roku, kiedy to podczas uroczystego polowania w okolicach Hlavence cesarz Karol VI otrzymał odznakę Orderu Świętego Huberta — odznaczenia nadawanego za zasługi łowieckie. Fundatorem pomnika był hrabia František Antonín Špork, wpływowy czeski arystokrata i mecenas sztuki, który w ten sposób chciał upamiętnić to wydarzenie. Dla Šporka miało to również wymiar czysto praktyczny: zabiegał wówczas o względy cesarza, licząc, że pomoże mu to w staraniach o Order Złotego Runa, jedno z najbardziej prestiżowych odznaczeń dworskich epoki.

Kto zaprojektował i wykonał pomnik?

Projekt architektoniczny stworzył František Maxmilián Kaňka, jeden z czołowych architektów czeskiego baroku, znany między innymi ze współpracy przy licznych rezydencjach i kościołach tego okresu. Wykonaniem rzeźbiarskim zajął się Matyáš Bernard Braun, jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy środkowoeuropejskiego baroku, twórca m.in. rzeźb na moście Karola w Pradze i słynnego kompleksu w Kuksie, blisko związanego zresztą ze Šporkiem jako mecenasem. Powstanie pomnika przypada na pierwszą połowę XVIII wieku.

Jak wygląda pomnik?

Podstawę stanowi sześciokątny kamienny cokół, z którego wyrasta właściwa sandstone'owa część monumentu w formie baldachimu, wspartego na trójbocznej podstawie o wklęsłych, łukowato wygiętych bokach. Całość mierzy około 10 metrów wysokości, przy szerokości i głębokości sięgającej 5,5 metra. Cokół zdobią figuralne płaskorzeźby ujęte w ozdobne kartusze, przedstawiające przede wszystkim motywy myśliwskie — nawiązujące bezpośrednio do wydarzenia, które pomnik upamiętnia.

Jak dotrzeć na miejsce?

Pomnik znajduje się na północno-wschodnim skraju wsi Hlavenec, w rejonie Praha-východ, około 4 km na północ od Starej Boleslavi. Okolica należy do spokojnego, rolniczego zakątka Polabí (Nadłabia), łatwo dostępnego samochodem z Pragi — dojazd zajmuje około 40–50 minut. Pomnik stoi na wolnym powietrzu i jest dostępny do oglądania bez ograniczeń czasowych, co czyni go dogodnym celem krótkiej wycieczki łączonej ze zwiedzaniem okolicznych miejscowości nad Łabą.

Dlaczego warto zobaczyć ten pomnik?

To rzadki przykład barokowego pomnika komemoratywnego związanego z polowaniem dworskim, łączący wysoką klasę artystyczną — dzieło Kaňki i Brauna — z konkretnym, udokumentowanym wydarzeniem historycznym. Dla miłośników baroku i historii habsburskiego dworu to miejsce pozwala zobaczyć na własne oczy, jak wyglądała materialna forma dworskiej wdzięczności i ambicji arystokratycznych w XVIII-wiecznych Czechach.

Najczęstsze pytania

Co upamiętnia pomnik w Hlavenci? Upamiętnia moment, w którym 2 listopada 1723 roku cesarz Karol VI otrzymał podczas polowania w tej okolicy odznakę Orderu Świętego Huberta.

Kto ufundował pomnik? Fundatorem był hrabia František Antonín Špork, który liczył, że upamiętnienie wizyty cesarza pomoże mu w staraniach o Order Złotego Runa.

Kto jest autorem pomnika? Projekt architektoniczny wykonał František Maxmilián Kaňka, a rzeźby wykuł Matyáš Bernard Braun — obaj czołowi twórcy czeskiego baroku.

Jakie są wymiary pomnika? Pomnik ma około 10 metrów wysokości oraz 5,5 metra szerokości i głębokości, stojąc na sześciokątnym kamiennym cokole.

Czy pomnik jest chroniony prawnie? Tak, pomnik Karla VI. w Hlavenci jest wpisany na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej.