Chapel of Virgin Mary - Loreta

Kaplica Marii Panny – Loreta to barokowa kapliczka loretańska wzniesiona w 1694 roku na zalesionym bazaltowym wzgórzu (415 m n.p.m.), będącym częścią grzbietu Velišský hřbet w północno-wschodnich Czechach. Formalnie znajduje się na terenie katastralnym wsi Hlásná Lhota, w powiecie Jičín, choć najbliżej ma do sąsiedniej wsi Křelina.

Kto ufundował kaplicę Loreta?

Budowę zainicjował hrabia František Josef Šlik (Schlick), przedstawiciel możnego czeskiego rodu szlacheckiego. Projekt architektoniczny przypisuje się Janowi Baptiście Matheyowi, który celowo ograniczył zewnętrzny detal architektoniczny obiektu, stawiając zamiast tego na jego usytuowanie — kaplica powstała na szczycie wzgórza, skąd rozciąga się rozległa panorama na okoliczne ziemie północno-wschodnich Czech.

Czym jest kaplica loretańska i jaką pełni funkcję?

Kaplice loretańskie to barokowe miejsca pielgrzymkowe wzorowane na Świętym Domku (Santa Casa) z Loreto we Włoszech — miejscu czczonym jako dom Marii Panny, przeniesiony według tradycji z Nazaretu. Tego typu obiekty budowano masowo w krajach czeskich w okresie kontrreformacji — historycy naliczyli ich tam około pięćdziesięciu. Loreta koło Hlásnej Lhoty jest jednym z takich założeń, powiązanym z rodową rezydencją Šliků.

Jaką rolę odgrywała w krajobrazowej kompozycji rodu Šliků?

Według współczesnych badań poświęconych tzw. Mariánskiej zahradzie (Ogrodowi Maryjnemu) kaplica stanowi punkt przecięcia osi krajobrazowych i najprawdopodobniej centralny punkt barokowego założenia kompozycyjnego rodu Šliků w tym regionie. Dach budowli wyposażono w taras widokowy, z którego można było ogarnąć wzrokiem obie części majątku Šlików w rejonie Jičína, rozdzielone grzbietem Velišský hřbet — co czyniło kaplicę nie tylko miejscem kultu, ale też punktem obserwacyjnym nad włościami rodu.

Co dzieje się w kaplicy dzisiaj?

Obiekt jest wpisany na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej. Nabożeństwa odprawiane są tu sezonowo, od maja do października, w każdą pierwszą sobotę miesiąca. Stowarzyszenie gmin Mariánská zahrada organizuje ponadto coroczną procesję do kaplicy, podtrzymując lokalną tradycję pielgrzymkową związaną z tym miejscem.

Jak dojechać do kaplicy Loreta?

Kaplica leży na zalesionym wzniesieniu w gminie Podhradí, w powiecie Jičín, w pobliżu wsi Křelina i Hlásná Lhota. Ze względu na leśne, wzniesione położenie ostatni odcinek trasy prowadzi pieszo — wzgórze jest jednym z charakterystycznych punktów krajobrazowych Velišského grzbietu, widocznym z okolicznych dróg.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała kaplica Loreta w Hlásnej Lhocie? Kaplicę wzniesiono w 1694 roku z fundacji hrabiego Františka Josefa Šlika.

Kto zaprojektował kaplicę? Projekt przypisuje się architektowi Janowi Baptiście Matheyowi.

Czy kaplica jest zabytkiem? Tak, jest wpisana na listę kulturowych zabytków Republiki Czeskiej.

Czy można się tu wybrać na mszę? Nabożeństwa odbywają się od maja do października, w pierwszą sobotę każdego miesiąca, a raz do roku organizowana jest procesja.