Chapel of the Holy Family (Praha)

Kaplica Świętej Rodziny (Kaple Svaté Rodiny) to niewielka barokowa budowla stojąca przy ulicy Pod Nuselskými schody na praskich Vinohradach, tuż przy granicy z Nuslami i w pobliżu słynnych Nuselskich schodów. Otoczona niewielkim parkiem kaplica przetrwała ponad dwa i pół wieku zmian - od prywatnej fundacji winiarskiej, przez lata opuszczenia, po dzisiejszą rolę świątyni starokatolickiej wspólnoty.

Kto i kiedy zbudował kaplicę?

Kaplicę wzniesiono w 1755 roku z inicjatywy Karla Leopolda Bepty, praskiego mieszczanina i radnego miejskiego. Powstała na terenie jego winnicy - posiadłości znanej później pod nazwą Vondračka. Bepta zapisał na jej rzecz część swojego majątku, a jego intencją było, by kaplicą opiekowali się pustelnicy z zakonu iwanitów, utrzymywani dzięki temu uposażeniu. Według miejscowej tradycji fundator wzniósł kaplicę również z myślą o pracownikach swojej posiadłości - udział w nabożeństwach miał pomóc utrzymać wśród nich porządek.

Jak zmieniał się los kaplicy po XVIII wieku?

Losy budowli odwróciły się w 1782 roku, gdy cesarz Józef II zniósł zakon iwanitów w ramach swoich reform. Kaplica straciła opiekunów i przez dekady funkcjonowała jako skromny, rzadko odwiedzany obiekt sakralny. W 1892 roku formalnie włączono ją do parafii michelskiej, choć w praktyce pozostawała opuszczona. Częściową renowację przeprowadzono w 1908 roku, jednak w kolejnych dekadach budynek ponownie popadał w zaniedbanie, a w pewnym momencie rozważano nawet jego rozbiórkę. Przełom nastąpił w 1970 roku, kiedy opiekę nad obiektem przejęła praska wspólnota Starokatolickiego Kościoła w Czechach. Dzięki pracy wolontariuszy budynek odrestaurowano i od tego czasu ponownie służy celom liturgicznym. Od 1958 roku kaplica figuruje w rejestrze zabytków kultury.

Jak wygląda kaplica od środka i na zewnątrz?

Budowla ma niewielkie, zwarte rozmiary typowe dla prywatnych kaplic barokowych. Wzniesiono ją na planie zbliżonym do kwadratu, z dostawionym, wydłużonym prezbiterium. Wnętrze nawy przykrywa płaskie sklepienie, a narożniki ścian ścięto pod kątem, co nadaje przestrzeni łagodniejszy kształt, natomiast prezbiterium nakrywa sklepienie kolebkowe. Nad wejściowym portalem umieszczono okrągłe okno w kształcie rozety, doświetlające wnętrze od frontu. Całość wieńczy charakterystyczny dach namiotowy z niewielką wieżyczką sygnaturki, typowym elementem małych kaplic tego okresu. Remont w 1908 roku zmienił część detali, jednak ogólna barokowa bryła zachowała swój pierwotny charakter.

Do kogo należy kaplica dzisiaj?

Od 1970 roku kaplica jest własnością i miejscem kultu praskiej parafii Starokatolickiego Kościoła w Czechach - wspólnoty odłączonej od Rzymu, zachowującej jednak katolicką tradycję liturgiczną. Nabożeństwa odprawiane są tu regularnie, zwykle wieczorem w pierwszy czwartek miesiąca, a niekiedy organizowane są także dodatkowe nabożeństwa słowa w inne czwartki. Kaplica pozostaje więc żywym miejscem modlitwy, a nie wyłącznie zabytkiem oglądanym z zewnątrz.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kaplica? Przy ulicy Pod Nuselskými schody na praskich Vinohradach, blisko granicy z Nuslami i w pobliżu Nuselskich schodów.

Czy można wejść do środka? Kaplica należy do czynnej parafii starokatolickiej i bywa otwierana w czasie nabożeństw, przede wszystkim w pierwszy czwartek miesiąca; poza tymi terminami dostęp do wnętrza jest ograniczony.

Jak stara jest kaplica? Została wzniesiona w 1755 roku, liczy więc sobie niemal trzy wieki.

Czy to zabytek? Tak, od 1958 roku obiekt jest wpisany do rejestru zabytków kultury.

Jakiemu wyznaniu służy obecnie? Od 1970 roku kaplica należy do Starokatolickiego Kościoła w Czechach.