Chantoir de Béron Ry

Chantoir de Béron Ry to jeden z charakterystycznych ponorów krasowych w Vallon des Chantoirs, dolinie rozciągającej się między gminami Sprimont i Aywaille w prowincji Liège, w belgijskiej Walonii. Znajduje się w pobliżu niewielkiej miejscowości Hotchamps, wchodzącej w skład gminy Sprimont.

Czym właściwie jest chantoir?

Słowo „chantoir" pochodzi z języka walońskiego i oznacza miejsce, w którym powierzchniowy strumień nagle znika pod ziemią, wpadając do systemu krasowego. Nazwa nawiązuje do odgłosu wody wdzierającej się w skałę – szumu przypominającego śpiew („chant"), który słychać zwłaszcza po większych opadach, gdy przepływ wzrasta. Chantoiry to zatem naturalne ponory, typowe dla terenów zbudowanych z wapieni, gdzie woda płynąca po powierzchni napotyka rozpuszczalną skałę i wykorzystuje szczeliny oraz spękania do wniknięcia w głąb masywu.

Gdzie leży i w jakim kontekście geologicznym

Chantoir de Béron Ry znajduje się w obrębie Vallon des Chantoirs – doliny rozwiniętej w wapieniach z okresu dewonu środkowego. To właśnie ten typ skały, podatny na rozpuszczanie przez wodę, umożliwił powstanie rozbudowanego systemu krasowego w tym rejonie. W całej dolinie skatalogowano około siedemdziesięciu chantoirów, co czyni ją jednym z bardziej nasyconych zjawiskami krasowymi zakątków tej części Ardenów. Współrzędne geograficzne miejsca to w przybliżeniu 50,4999°N, 5,7067°E, a najbliższym punktem odniesienia jest wspomniana miejscowość Hotchamps.

Jak działa system, do którego należy ten ponor

Woda, która znika w Chantoir de Béron Ry, nie kończy swojej wędrówki w tym miejscu – to dopiero początek podziemnej trasy. Strumienie wpadające do poszczególnych chantoirów w dolinie łączą się pod ziemią we wspólny kolektor, który po przebyciu odcinka w głębi wapiennego masywu wypływa na powierzchnię w jaskiniach Remouchamps, jednej z najbardziej znanych atrakcji turystycznych regionu. Ta podziemna rzeka nosi własną nazwę – Rubikon – co podkreśla, jak istotnym elementem lokalnej geografii i tradycji stał się cały system krasowy.

Czy Chantoir de Béron Ry to jedyny taki obiekt w okolicy?

Nie. W Vallon des Chantoirs znajduje się wiele podobnych ponorów, z których część ma własne nazwy i pewną rozpoznawalność wśród osób odwiedzających region, np. chantoir Trou-le-Coq, chantoir de Grandchamps, chantoir de Hotchamps, chantoir de Pussin czy chantoir de Rouge-Thier (znany też jako Trou du Moulin). Jeden z nich, chantoir de Sécheval, uzyskał status wyjątkowego dziedzictwa nieruchomego Walonii. Chantoir de Béron Ry wpisuje się w tę samą rodzinę zjawisk, tworząc razem z pozostałymi ponorami spójny, choć rozproszony na powierzchni, system odwadniania doliny.

Najczęstsze pytania

Co oznacza nazwa „chantoir"? To walońskie określenie miejsca, w którym strumień znika pod ziemią, wpadając w system krasowy – nazwa nawiązuje do dźwięku, jaki wydaje wpadająca woda.

Gdzie dokładnie znajduje się Chantoir de Béron Ry? W Vallon des Chantoirs, w pobliżu miejscowości Hotchamps, na terenie gminy Sprimont, w prowincji Liège.

Dokąd trafia woda znikająca w tym ponorze? Łączy się pod ziemią z wodami innych chantoirów w regionie i wypływa na powierzchnię w jaskiniach Remouchamps jako podziemna rzeka zwana Rubikonem.

Czy w okolicy jest więcej podobnych miejsc? Tak, w Vallon des Chantoirs skatalogowano około siedemdziesięciu chantoirów, w tym kilka innych, znanych pod własnymi nazwami.

Z jakiej skały zbudowany jest ten teren? Z wapieni pochodzących z okresu dewonu środkowego, podatnych na rozpuszczanie przez wodę, co umożliwiło rozwój systemu krasowego.