Cetechovice

Zamek Cetechovice to niewielka barokowa rezydencja stojąca we wsi Cetechovice w powiecie Kroměříż, w kraju zlińskim, na wschodzie Moraw. Budowla powstała na miejscu średniowiecznej warowni i do dziś pozostaje w rękach prywatnych, choć jej historia obejmuje kilka zwrotów – od szlacheckiej siedziby, przez dom zakonny, po powojenną nacjonalizację i restytucję.

Co stało w tym miejscu przed zamkiem?

Zanim powstał zamek, na tym samym terenie istniała gotycka warownia, wzmiankowana po raz pierwszy w 1481 lub 1482 roku. Prawdopodobnie była to warownia wodna – jej fosy mogły być zasilane z pobliskiego potoku Olšinka. Budowla zniknęła z dokumentów pod koniec XVI wieku lub w trakcie wojny trzydziestoletniej; ostatnia wzmianka o niej pochodzi z 1559 roku.

Kiedy i przez kogo powstał obecny zamek?

Pierwsze przekształcenia starej warowni przypisuje się Karolowi Antoniemu Zellerowi z Rosenthalu, który władał Cetechovicami w latach 1682–1685. Właściwy barokowy zamek wzniósł jednak dopiero Józef Antoni Mayer z Mayerswaldu, posiadający majątek w latach 1731–1738. To on ufundował na miejscu dawnej warowni nową siedzibę, a w testamencie spisanym 28 kwietnia 1738 roku ustanowił rozległą fundację charytatywną na rzecz ubogich mieszkańców Cetechovic.

W 1739 roku majątek nabył Amand Antoni Petřvaldský z Petřvaldu, który przebudował zamek do postaci zbliżonej do dzisiejszej – prostej, zwartej bryły na planie zbliżonym do kwadratu.

Jak wygląda zamek dziś?

Architektonicznie zamek pozostał skromną, jednoprostokątną budowlą barokową z niewielkim dziedzińcem wewnętrznym. Charakterystycznym elementem elewacji jest okazały, bogato zdobiony portal wejściowy, na którym umieszczono zegar słoneczny. Nazwisko architekta odpowiedzialnego za przebudowę nie jest znane – przypuszcza się, że działał on głównie na zlecenie klasztoru welehradzkiego, co tłumaczyłoby podobieństwo detali do innych realizacji z tego kręgu.

Co działo się z zamkiem w XX wieku?

Na początku XX wieku Cetechovice wchodziły w skład majątku strzileckiego, należącego do hrabiego Alberta Herberstein. W 1912 roku hrabia był zmuszony sprzedać cały majątek – nabyła go Bank Ziemski w Pradze, który jeszcze tego samego roku odsprzedał sam zamek Josefowi Šimonowi. Od 1958 roku obiekt figuruje w rejestrze zabytków kultury. W 1967 roku, z powodu złego stanu technicznego, zamek został opuszczony przez dotychczasowych użytkowników, po czym jeszcze w tym samym roku zakupiła go organizacja charytatywna, urządzając w nim dom sióstr zakonu franciszkańskiego. Po 1989 roku, w ramach restytucji majątkowych, zamek wrócił do rodziny Šimonów.

Czy zamek można zwiedzać?

Obecnie zamek pozostaje własnością prywatną rodziny Šimonów i nie jest oficjalnie otwarty dla zwiedzających. Według niektórych źródeł turystycznych zwiedzanie wnętrz można jednak wcześniej uzgodnić bezpośrednio z właścicielami. Sama bryła zamku, w tym charakterystyczny portal z zegarem słonecznym, jest widoczna z zewnątrz i stanowi punkt zainteresowania dla osób podróżujących przez okolice Kroměříża.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Cetechovice to to samo co wieś Cetechovice? Nie do końca – wieś Cetechovice to samodzielna miejscowość licząca około 190–200 mieszkańców, a zamek jest jednym z obiektów znajdujących się na jej terenie, stojącym na miejscu dawnej średniowiecznej warowni.

Kto jest obecnie właścicielem zamku? Od czasu restytucji majątkowych po 1989 roku zamek należy do rodziny Šimonów, która odzyskała go po okresie nacjonalizacji i użytkowania przez zgromadzenie zakonne.

Czy zamek jest zabytkiem? Tak, od 1958 roku obiekt jest wpisany na listę czeskich zabytków kultury (kulturní památka).

Jak daleko jest do Kroměříża? Cetechovice leżą około 16 kilometrów na południowy zachód od Kroměříża, w powiecie noszącym tę samą nazwę.