Cesargrad

Cesargrad to średniowieczny zamek w północno-zachodniej Chorwacji, w żupanii krapińsko-zagorskiej, w regionie Hrvatsko zagorje. Leży na północny zachód od miasteczka Klanjec, nad rzeką Sutlą, tuż przy granicy ze Słowenią. Dziś jest to rozległa trwała ruina, jedna z większych warowni w kraju.

Gdzie leży Cesargrad?

Zamek stoi w pagórkowatym pograniczu, w dolinie Sutli, która wyznacza tu granicę chorwacko-słoweńską. Najbliższym ośrodkiem jest Klanjec, znany jako okolica związana z Antunem Mihanoviciem, autorem słów chorwackiego hymnu. Współrzędne obiektu to około 46,06 N i 15,72 E. Dojazd najwygodniejszy jest samochodem z Klanjca lub z Zagrzebia przez Hrvatsko zagorje.

Jaka jest historia zamku?

Najstarsza pewna wzmianka pochodzi z 1399 roku. Król Zygmunt Luksemburski przekazał wtedy komitat zagorski Hermanowi II, hrabiemu Celje, wraz z istniejącym już zamkiem, który znajdował się w centrum największego majątku w tej części kraju. Z okresu przed hrabiami Celje nie zachowały się widoczne pozostałości, dlatego bez badań archeologicznych trudno stwierdzić, jak wyglądała pierwotna budowla.

Po wygaśnięciu rodu Celjskich w 1456 roku zamek przechodził z rąk do rąk między kolejnymi właścicielami ze Styrii i Slawonii. Pod koniec XV wieku trafił w ręce rodziny Erdődych.

Co wydarzyło się w 1573 roku?

29 stycznia 1573 roku, w czasie wielkiego powstania chłopskiego, zamek został zaatakowany, zdobyty i spalony. Niedługo potem odbudowano go. To jedno z najbardziej znanych wydarzeń w jego dziejach i element szerszej historii buntu chłopskiego w północnej Chorwacji.

Jak Erdődy rozbudowali zamek?

Pod rządami Erdődych zespół znacznie powiększono, a stare jądro budowli gruntownie przebudowano. Cesargrad zaliczany jest do największych zamków w Chorwacji i ma jedne z najpotężniejszych konstrukcji obronnych w kraju, z murami o grubości sięgającej ponad siedmiu metrów. Toma Erdődy wzniósł w 1603 roku nową rezydencję, Novi Dvori. Mimo renowacji już na początku XVII wieku zamek bywa wspominany jako ruina.

Czy prowadzono tu badania?

Tak. Chorwacki Instytut Konserwacji (Hrvatski restauratorski zavod) prowadził prace archeologiczne w 2008 i 2010 roku. Potwierdziły one duży potencjał naukowy obiektu i pozwoliły rozpocząć dokumentowanie jego obecnego stanu. Dla odwiedzających oznacza to, że miejsce jest wciąż odkrywane, a jego dalsze zabezpieczanie i badanie zależy od kolejnych etapów prac.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie jest Cesargrad? Na północny zachód od Klanjca, nad Sutlą, przy granicy ze Słowenią, w żupanii krapińsko-zagorskiej.

Z jakiego okresu pochodzi zamek? Pierwsza pewna wzmianka to rok 1399, gdy zamek należał do hrabiów Celje. Starsze pochodzenie nie jest potwierdzone dokumentami.

Kto był właścicielem zamku? Najpierw hrabiowie Celje, po 1456 roku kolejni właściciele ze Styrii i Slawonii, a od końca XV wieku rodzina Erdődych.

Czy zamek jest w ruinie? Tak, jest to rozległa ruina, w której prowadzono badania archeologiczne w 2008 i 2010 roku.

Co warto zobaczyć w okolicy? Klanjec z jego związkami z Antunem Mihanoviciem oraz inne zamki i miasteczka Hrvatskiego zagorja.