Čertovo břemeno

Čertovo břemeno to niepozorna, ale otoczona barwną legendą skała w Jistebnickiej Vrchovinie, w katastrze osady Cunkov, w gminie Jistebnice, w powiecie Tábor w kraju południowoczeskim. Skalny wychodnia leży niedaleko szczytu wzniesienia Javorová skála (723 m n.p.m.), na zachód od Cunkova, i choć nie zachwyca rozmiarem, przyciąga wędrowców właśnie dzięki opowieściom, które od pokoleń krążą wśród okolicznych mieszkańców.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa „Czarci Ciężar" (tak brzmi dosłowne tłumaczenie) ma dwie wersje pochodzenia, obie związane z diabłem dźwigającym skałę. Według pierwszej, prostszej legendy, czart niósł gdzieś ciężki głaz, ale w pewnym momencie opadł z sił. Gdy zobaczył skalny wychodnia, przysiadł na nim na chwilę odpoczynku. Pod naciskiem brzemienia miał odcisnąć w kamieniu swoje kopyto — i do dziś na szczycie skały widoczne jest zagłębienie, które miejscowa tradycja uznaje za ślad tego spotkania.

Legenda o zniszczonym kościele

Druga, bardziej rozbudowana opowieść mówi o czarcie, który postanowił zniszczyć budowany właśnie kościół w pobliskim Nadějkovie. Diabeł miał wziąć ogromną skałę gdzieś w okolicach Vysokého Chlumca i lecieć z nią w stronę wsi, by zrzucić ją na świątynię jeszcze przed jej poświęceniem. W locie zorientował się jednak, że się spóźnił — kościół był już gotowy i konsekrowany. Rozwścieczony czart, nie mogąc dokonać zniszczenia, cisnął głazem o ziemię niedaleko Cunkova. Tak według legendy powstało Čertovo břemeno, które do dziś leży w lesie jako pamiątka po diabelskiej porażce.

Co skrywa geologia?

Skała ma znaczenie nie tylko dla lokalnego folkloru, ale i dla geologii regionu — od jej nazwy pochodzi określenie typu granitoidów występujących w południowo-wschodniej części masywu środkowoczeskiego (tzw. plutonu środkowoczeskiego). Chodzi o durbachity, czyli skały syenitowo-granitowe bogate w ciemne minerały, charakterystyczne dla tej części Wyżyny Jistebnickiej.

Dla kogo to miejsce?

Čertovo břemeno to cel dla miłośników spokojnych, krótkich wycieczek łączących naturę z lokalną legendą, a nie spektakularnych widoków — sama skała jest niewielka i łatwo dostępna z okolicznych szlaków w rejonie Cunkova i Javorové skály. To dobry przystanek dla tych, którzy odkrywają Jistebnicką Vrchovinę i chcą poznać coś więcej niż tylko krajobraz — czyli lokalne opowieści, które od wieków tłumaczyły ludziom niezwykłe formy skalne w krajobrazie.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Čertovo břemeno? W katastrze osady Cunkov, część miasta Jistebnice, w powiecie Tábor, niedaleko szczytu Javorová skála.

Skąd pochodzi nazwa skały? Z ludowych legend o diable, który albo odpoczywał na skale pod ciężarem brzemienia, albo cisnął nią o ziemię ze złości, gdy nie zdążył zniszczyć kościoła w Nadějkovie.

Czy skała ma znaczenie geologiczne? Tak — jej nazwą określa się typ durbachitów, granitoidów występujących w południowo-wschodniej części plutonu środkowoczeskiego.

Czy warto tam iść? To niewielki, ale ciekawy cel na spokojny spacer po Jistebnickiej Vrchovinie, atrakcyjny głównie dzięki lokalnej legendzie.