Černá skála (natural monument, Blansko District)

Černá skála to niewielki, ale ciekawy przyrodniczo rezerwat w postaci przyrodniczej znajdujący się w katastrze wsi Lipovec, w powiecie Blansko, na terenie Kraju Południowomorawskiego. Obiekt leży w pobliżu osady Marianín, na wysokości około 540 m n.p.m., w obrębie Wyżyny Drahańskiej (Drahanská vrchovina) — pofałdowanego, częściowo zalesionego regionu wschodniej Morawy, znanego z licznych skalnych wychodni i dawnych łomów kamienia.

Czym jest Černá skála?

Černá skała powstała w miejscu dawnego, dziś już nieczynnego kamieniołomu. Po zakończeniu eksploatacji skały w zagłębieniu po wydobyciu utworzyło się niewielkie jeziorko, które z czasem stało się cennym siedliskiem dla płazów. To właśnie ta niepozorna sadzawka, a nie sama forma skalna, stanowi główny powód objęcia terenu ochroną prawną.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Formalnie obszar został uznany za pomnik przyrody 20 lutego 1996 roku. Powierzchnia chronionego terenu jest bardzo mała — wynosi zaledwie 0,03 hektara, co czyni Černą skałę jednym z najmniejszych tego typu obiektów w regionie. Mimo niewielkich rozmiarów pełni ona istotną funkcję ekologiczną: opuszczony łom z wodą na dnie stworzył warunki sprzyjające rozrodowi płazów, które w bardziej przekształconym, rolniczym krajobrazie okolicy mają coraz mniej naturalnych miejsc do bytowania. Teren znajduje się pod opieką Urzędu Krajowego Kraju Południowomorawskiego, który odpowiada za jego ochronę i monitoring.

Jak wygląda okolica?

Wyżyna Drahańska, na której leży Černá skała, to obszar o urozmaiconej rzeźbie terenu, poprzecinany dolinami i porośnięty w dużej mierze lasami mieszanymi. Dawne kamieniołomy, podobne do tego przy Černej skale, nie są tu rzadkością — wydobycie kamienia budowlanego prowadzono w regionie przez dziesięciolecia, a po jego zaprzestaniu wiele takich miejsc naturalnie się zazieleniło i stało się enklawami dzikiej przyrody. Bliskość osady Marianín, należącej administracyjnie do Lipovca, sprawia, że okolica ma charakter spokojnej, wiejskiej krainy, z dala od większych miast regionu.

Czy warto tu zajrzeć?

Černá skała nie jest atrakcją nastawioną na masową turystykę — to raczej miejsce dla osób zainteresowanych lokalną przyrodą, geologią czy historią wydobycia kamienia na Morawach. Ze względu na status pomnika przyrody i niewielką powierzchnię teren wymaga poszanowania zasad ochrony: należy unikać wchodzenia do wody oraz niepokojenia płazów, zwłaszcza w okresie rozrodu wiosną. To dobre miejsce na krótki postój podczas pieszej wędrówki po Wyżynie Drahańskiej, pozwalające zobaczyć, jak przyroda potrafi odzyskać przestrzeń po działalności przemysłowej człowieka.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Černá skała? W katastrze wsi Lipovec w powiecie Blansko, w Kraju Południowomorawskim, niedaleko osady Marianín, na wysokości około 540 m n.p.m.

Kiedy objęto to miejsce ochroną? Status pomnika przyrody nadano mu 20 lutego 1996 roku.

Co chroni ten pomnik przyrody? Głównym przedmiotem ochrony jest jeziorko na dnie dawnego kamieniołomu, w którym licznie występują płazy.

Jak duży jest chroniony obszar? Powierzchnia wynosi zaledwie 0,03 hektara — to jeden z mniejszych pomników przyrody w regionie.

Czy można się tam swobodnie poruszać? Tak, ale ze względu na status ochrony warto zachować ostrożność i nie wchodzić do wody ani nie niepokoić zwierząt.