Bílá voda

Bílá voda to przyrodniczy rezerwat w północnej części Krasu Morawskiego, leżący na terenie gmin Holštejn i Lipovec w powiecie Blansko. Chroni krasową dolinę potoku o tej samej nazwie, ciągnącą się na południe od wsi Holštejn, wraz z licznymi zjawiskami krasowymi rozwiniętymi w wapieniach z okolic Vilémovic. Obszarem opiekuje się Administracja Obszaru Chronionego Krajobrazu Kras Morawski.

Czym jest dolina Bílej vody?

Serce rezerwatu stanowi wąska, kręta dolina wyżłobiona przez potok Bílá voda w twardych wapieniach. To właśnie tu, na Płaszczyźnie Suchdolskiej (Suchdolské planiny), potok znika pod ziemią – najpierw w ponorze Stará Rasovna, a niżej, po ponownym wypłynięciu, ostatecznie w ponorze Nová Rasovna. Zanikające i pojawiające się na powierzchni wody to typowy obraz krasu węglanowego i jeden z powodów, dla których ta dolina znalazła się pod ochroną.

Jakie jaskinie kryje ten teren?

Rezerwat jest gęsto usiany jaskiniami wyrzeźbionymi w wapieniach. Wśród nich wymienia się między innymi Jaskinię Holštejnską oraz Jaskinię Hladomornę – tę drugą łączy z zamkiem Holštejn dawne podziemne przejście, wykorzystywane niegdyś jako więzienie. Poza nimi w okolicy występują też inne jaskinie, między innymi znane pod nazwami Spirálka, Piková dáma, 13C, Lidomorna czy Nezaměstnaná. Zimą część z nich służy jako schronienie dla podkasanka małego i innych gatunków nietoperzy.

Co łączy dolinę z zamkiem Holštejn?

Nad doliną, na wysokiej wapiennej skale, wznosi się niegdyś obronny zamek Holštejn, wzniesiony około 1268 roku. Wspomniana już Jaskinia Hladomorna, położona bezpośrednio pod zamkiem, była z nim połączona podziemnym korytarzem i pełniła funkcję lochu – stąd zresztą jej nazwa, nawiązująca do głodzenia więźniów. Ta bliskość obiektu obronnego i systemu jaskiń podkreśla, jak ściśle krajobraz krasowy przeplata się tu z historią osadnictwa.

Jaka przyroda żyje w rezerwacie?

W drzewostanie doliny dominuje buk zwyczajny, towarzyszą mu grab i jesion oraz inne gatunki liściaste typowe dla żyznych, wapiennych stoków. W rezerwacie odnotowuje się różnorodne gatunki motyli oraz raka rzecznego, żyjącego w wodach potoku – gatunek ten bywa jednak zagrożony w okresach suszy, gdy koryto Bílej vody wysycha. W jaskiniach zimują nietoperze, w tym podkasanek mały, a w skałach i lasach doliny gniazdują puszczyk zwyczajny, puchacz oraz kruk.

Dlaczego potok czasem znika?

Bílá voda to potok typowo krasowy – w suchych okresach jego koryto potrafi całkowicie wyschnąć, co w ostatnich latach zdarzało się coraz częściej, prowadząc do śnięcia ryb i raków w wysychających fragmentach koryta. Wcześniej takie epizody zdarzały się rzadko, raz do roku i tylko na tydzień lub dwa, jednak susze ostatnich lat sprawiły, że potok wysychał w ciągu sezonu wielokrotnie.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży rezerwat Bílá voda? Na terenie gmin Holštejn i Lipovec, w powiecie Blansko, w północnej części Krasu Morawskiego, na południe od wsi Holštejn.

Jakie jaskinie można tu znaleźć? Między innymi Jaskinię Holštejnską i Jaskinię Hladomornę, a także Spirálkę, Pikovą dámę, jaskinię 13C, Lidomornę i Nezaměstnanou.

Co to jest ponor Nová Rasovna? To miejsce, w którym potok Bílá voda ostatecznie znika pod ziemią, wpływając do systemu krasowego zasilającego Punkvę.

Czy w rezerwacie żyją nietoperze? Tak, w jaskiniach zimuje między innymi podkasanek mały oraz inne gatunki nietoperzy.