Balcarova skála - Vintoky

Balcarova skála – Vintoky to rezerwat przyrody leżący na południowym skraju miejscowości Ostrov u Macochy, w powiecie Blansko w kraju południowomorawskim. Obszar chroniony zajmuje 7,1 hektara i został ustanowiony w 1998 roku jako ochrona cennego terenu krasowego w północnej części Krasu Morawskiego.

Dlaczego to miejsce jest ważne geologicznie?

Rezerwat leży na granicy wapiennego terenu Krasu Morawskiego i niekrasowych skał kulmu drahańskiego. To właśnie na styku tych dwóch odmiennych formacji skalnych powstał niezwykle urozmaicony krajobraz podziemny i powierzchniowy – grzbiet skalny z licznymi jaskiniami, lejami i zapadliskami, typowy dla starszych, mocno przekształconych partii krasu.

Jakie jaskinie można tu znaleźć?

Najbardziej znaną jaskinią w obrębie rezerwatu jest Jaskinia Balcarka, która po gruntownej rekonstrukcji została ponownie udostępniona zwiedzającym 1 lipca 2009 roku. Poza nią na terenie chronionym znajduje się rozległy system paleokrasowych jaskiń i zapadlisk znany jako Vintoky, obejmujący między innymi jaskinie o nazwach Cygańska, Zapadliskowa, Esowata oraz Otchłań Vintocka I i II, a także Jaskinię Skrobaka i Lisią Norę. W pobliżu znajdują się również Jaskinie Šamalíka. Ta gęstość form krasowych na stosunkowo niewielkiej powierzchni czyni obszar jednym z geomorfologicznie najciekawszych fragmentów północnej części Krasu Morawskiego.

Co jeszcze warto wiedzieć o przyrodzie tego miejsca?

Poza podziemnym światem jaskiń, wartość rezerwatu tworzą również nasłonecznione zbocza południowe i południowo-zachodnie w rejonie grzbietu Balcarova skála. Zostały one w przeszłości odlesione, dzięki czemu zachowały do dziś charakter stepu leśnego – siedliska rzadkiego w warunkach środkowoeuropejskich, sprzyjającego roślinom i owadom preferującym ciepłe, suche i słoneczne stanowiska. Połączenie skalistego podłoża, luźnej roślinności i południowej ekspozycji sprawia, że mikroklimat tych zboczy różni się wyraźnie od otaczających je lasów.

Czy jaskinie w rezerwacie są dostępne dla turystów?

Tak, choć nie wszystkie. Jaskinia Balcarka jest jaskinią udostępnioną do zwiedzania i stanowi jeden z punktów turystycznej trasy po Krasie Morawskim, natomiast pozostałe jaskinie systemu Vintoky oraz Jaskinie Šamalíka mają przede wszystkim znaczenie naukowe i przyrodnicze, a wejście do nich jest ograniczone ze względu na ochronę delikatnych form krasowych i zamieszkujących je organizmów, w tym nietoperzy.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się rezerwat? Na południowym skraju Ostrova u Macochy, w powiecie Blansko, w północnej części Krasu Morawskiego.

Kiedy powstał obszar chroniony? Rezerwat przyrody został ustanowiony w 1998 roku.

Jaka jest jego powierzchnia? Obejmuje 7,1 hektara.

Którą jaskinię można zwiedzić? Jaskinię Balcarka, otwartą ponownie dla zwiedzających w 2009 roku po rekonstrukcji.

Co oznacza nazwa Vintoky w kontekście rezerwatu? Odnosi się do systemu paleokrasowych jaskiń i zapadlisk w skalistym grzbiecie w pobliżu Jaskini Balcarka.