Cerkiew św. Jana Chrzciciela w Kolínie

Cerkiew św. Jana Chrzciciela w Kolínie to prawosławna świątynia stojąca w czeskim mieście Kolín, w kraju środkowoczeskim. Budynek ma bogatą, wielowiekową historię sięgającą średniowiecza, a od połowy XX wieku służy wspólnocie prawosławnej.

Skąd wzięła się ta świątynia?

Kościół powstał na przełomie XIII i XIV wieku przy dawnym trakcie łączącym Kolín z Kutną Horą, w sąsiedztwie cmentarza i istniejącego wówczas szpitala. Pierwsza pisemna wzmianka o obiekcie pochodzi z 1359 roku i dotyczy zapisu dwóch kop groszy na rzecz kościoła, którego dokonał złotnik z Kutnej Hory Bernard Eisengraber, prosząc o modlitwę za swoją duszę. Sam budynek musiał jednak istnieć już wcześniej – najpóźniej pod koniec XIII wieku.

Pierwotnie świątynia pełniła funkcję kaplicy szpitalnej. Sytuacja zmieniła się w 1518 roku, gdy szpital przeniesiono w inne miejsce – od tego momentu kościół stał się świątynią filialną i cmentarną, służącą okolicznym mieszkańcom głównie przy pochówkach.

Jak zmieniała się architektura kościoła?

Budowla zachowała gotycki układ przestrzenny, a z pierwotnej, średniowiecznej fazy przetrwały fragmenty prezbiterium – gotyckie okno oraz sklepienie. W 1747 roku przeprowadzono gruntowną barokową przebudowę: nawę przykryto płaskim barokowym sklepieniem opartym na żebrach, a jego powierzchnię ozdobiono cyklem rokokowych malowideł ściennych, powstałych właśnie w tym samym roku. Kolejne prace remontowe objęły kościół w latach 1861–1869 oraz 1936–1937, kiedy to między innymi odnowiono osiemnastowieczne malowidła.

W efekcie dzisiejsza bryła łączy gotycki plan i elementy prezbiterium z barokowo-rokokowym wystrojem wnętrza, co czyni ją interesującym przykładem nawarstwiania się stylów architektonicznych na przestrzeni kilku stuleci.

Od kiedy to cerkiew prawosławna?

Od 1952 roku budynek służy wspólnocie Kościoła prawosławnego, która wynajmuje go od strony rzymskokatolickiej, będącej właścicielem obiektu. To właśnie ta zmiana użytkownika sprawiła, że kościół zaczęto określać mianem cerkwi, choć jego bryła i wystrój powstały w czasach, gdy służył katolickiej parafii.

Cerkiew leży w granicach Kolína, miasta w kraju środkowoczeskim, w powiecie kolińskim. Współrzędne geograficzne obiektu to w przybliżeniu 50,025°N, 15,209°E.

Co warto zobaczyć, odwiedzając cerkiew?

Zwiedzających przyciąga przede wszystkim wnętrze prezbiterium z zachowanymi elementami gotyckimi oraz nawa z rokokową polichromią z XVIII wieku. Kontrast między surowym, średniowiecznym charakterem prezbiterium a bogato zdobioną barokowo-rokokową nawą pozwala prześledzić, jak zmieniały się gusta artystyczne kolejnych pokoleń, które dbały o ten sam budynek.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się cerkiew św. Jana Chrzciciela? W Kolínie, mieście w kraju środkowoczeskim w Czechach, przy współrzędnych 50,025°N, 15,209°E.

Kiedy powstał ten kościół? Budowla pochodzi z przełomu XIII i XIV wieku, a pierwsza pisemna wzmianka o niej datowana jest na 1359 rok.

Jakiej funkcji pierwotnie służył budynek? Był kaplicą przyszpitalną. Po przeniesieniu szpitala w 1518 roku stał się kościołem filialnym i cmentarnym.

Od kiedy jest to świątynia prawosławna? Od 1952 roku obiekt służy wspólnocie prawosławnej, wynajmującej go od strony rzymskokatolickiej.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje kościół? Łączy gotycki układ i fragmenty prezbiterium z barokową przebudową z 1747 roku oraz rokokowymi malowidłami ściennymi z tego samego okresu.