Cementiri de Vilafranca del Penedès

Cmentarz w Vilafranca del Penedès to jeden z najciekawszych przykładów architektury sepulkralnej w Katalonii — rozległy zespół nekropolii, który od dziesięcioleci przyciąga nie tylko rodziny zmarłych, ale i miłośników sztuki oraz historii architektury. Miejsce to bywa nazywane otwartym muzeum XIX-wiecznego romantyzmu, bo na niewielkiej przestrzeni skupia dzieła wielu pokoleń architektów i rzeźbiarzy.

Skąd wziął się cmentarz w tym miejscu?

Historia nekropolii sięga końca XVIII wieku. Dekret królewski z 3 kwietnia 1787 roku zakazał grzebania zmarłych wewnątrz murów miejskich, co zmusiło władze Vilafranki do poszukania nowej lokalizacji poza centrum miasta. Miejsce wybrano tam, gdzie wcześniej stał klasztor kapucynów — teren przeszedł w ręce gminy w 1837 roku w wyniku desamortyzacji Mendizábala, czyli państwowej konfiskaty majątków kościelnych. Sam cmentarz powstał w 1839 roku, dokładnie na terenie dawnego konwentu.

Jak zbudowany jest cmentarz?

Nekropolia składa się z siedmiu części ogrodzonych murem, z których pierwsze trzy mają plan kwadratu i są otoczone rzędami nisz grobowych z trzech stron. Od strony drogi do Guardioli teren zamyka mur z kamiennych bloków połączony z kratą. Główne wejście prowadzi przez pierwszy z tych obszarów, gdzie znajduje się kaplica publiczna oraz liczne panteony rodzinne rozmieszczone wokół czterech centralnych, zazielenionych placów.

Kaplica publiczna pochodzi z 1878 roku i została wzniesiona przez budowniczego Raimona Raventósa i Queraltó, a jej fasadę zdobią płaskorzeźby autorstwa rzeźbiarza Ramona Eliesa.

Jakie style architektoniczne można tu zobaczyć?

Budowa cmentarza zbiegła się z narodzinami europejskiego romantyzmu w XIX wieku, co widać w różnorodności stylów: obok siebie stoją tu grobowce neogotyckie, modernistyczne, a nawet kubistyczne. Wśród twórców, których dzieła znalazły się na terenie nekropolii, wymienia się architektów Santiago Güella, Augusta Fonta i Antoniego Ponsa.

Do najbardziej znanych realizacji należy modernistyczny panteon rodziny Vía-Oliveras, przedstawiający wniebowstąpienie dusz prowadzonych przez anioła, oraz panteon Ramona Marimona z monumentalną figurą anioła niosącego koronę z róż — symbol kruchości ludzkiego życia. Ten drugi grobowiec wyróżnia się siedzącym na tronie aniołem, ujętym w archiwoltę zdobioną motywami naturalistycznymi. Dwie z rzeźb aniołów na cmentarzu wyszły spod dłuta Rafaela Atché, twórcy pomnika Krzysztofa Kolumba w Barcelonie.

Co jeszcze warto wiedzieć?

Na terenie nekropolii można odnaleźć typowe dla XIX-wiecznej sztuki funeralnej symbole: sowy, czaszki, pochodnie oraz liczne figury aniołów o rozmaitej stylistyce. Cmentarz jest wpisany na listę dóbr kultury o znaczeniu lokalnym i należy do Europejskiego Stowarzyszenia Znaczących Cmentarzy (ASCE), które zrzesza najważniejsze nekropolie kontynentu pod względem wartości historycznej i artystycznej.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał cmentarz w Vilafranca del Penedès? Zbudowano go w 1839 roku na terenie dawnego klasztoru kapucynów, przekazanego gminie dwa lata wcześniej.

Ile części ma nekropolia? Cmentarz dzieli się na siedem ogrodzonych obszarów, z których trzy pierwsze mają plan kwadratu i są otoczone niszami grobowymi.

Jakie style architektoniczne dominują na cmentarzu? Można tu znaleźć grobowce neogotyckie, modernistyczne oraz kubistyczne, powstałe na przestrzeni ponad stu lat.

Kto zaprojektował kaplicę publiczną? Kaplicę z 1878 roku wzniósł budowniczy Raimon Raventós i Queraltó, a płaskorzeźby na fasadzie wykonał Ramon Elies.

Czy cmentarz ma znaczenie międzynarodowe? Tak, należy do Europejskiego Stowarzyszenia Znaczących Cmentarzy (ASCE) i jest chroniony jako dobro kultury o znaczeniu lokalnym.