Cementiri de Vic

Cementiri de Vic to zabytkowy cmentarz komunalny w katalońskim mieście Vic, w regionie Osona, wzniesiony w stylu neoklasycystycznym i objęty ochroną jako dobro kultury o znaczeniu lokalnym. Powstał w pierwszej połowie XIX wieku, a jego budowa doprowadziła do zagospodarowania terenów znanych wcześniej jako Horta d'en Xandri, rozciągających się między dzisiejszymi ulicami Gurb i Manlleu. Cmentarz otwarto w 1834 roku, co czyni go jednym ze starszych tego typu założeń w regionie.

Jak wygląda założenie cmentarza?

Nekropolia ma plan prostokąta zorientowanego wzdłuż osi północ-południe. Po stronie północnej, w centralnym punkcie muru, znajduje się kaplica utrzymana w duchu neoklasycystycznym, natomiast po stronie południowej – główna brama wjazdowa, po której bokach ciągną się rzędy nisz grobowych (kolumbaria). Sam portal wejściowy zwraca uwagę architektonicznym detalem: flankują go dwie kolumny o żłobkowanych trzonach, zwieńczone kapitelami dźwigającymi belkowanie. Ponad nim umieszczono marmurowy krzyż oraz marmurową tablicę z symboliką memento mori – klepsydrą, pochodnią i kosą. Po obu stronach muru bramnego, od strony południowej, wznoszą się dwie wieże z ciosanego kamienia, które przełamują monotonię długiej, prostej ściany.

Jakie panteony warto zobaczyć?

Wnętrze cmentarza kryje kilka wyjątkowych grobowców rodzinnych z okresu modernizmu katalońskiego, zaprojektowanych w latach 30. XX wieku przez architekta Josepa M. Pericasa. Panteon rodziny Bayès, powstały w 1934 roku, to zwarta bryła złożona z ściętej piramidy, z której wysuwa się prostopadłościenny element z pionową płytą nagrobną, zwieńczony sześcienną formą z wyrytymi na każdej ścianie krzyżami patriarchalnymi. Równie interesujący jest panteon znany jako Panteó de les Josefines, również z 1934 roku – jego fasadę tworzy ścięty trójkątny szczyt z przeźroczystym tympanonem w kształcie łuku pełnego, wypełnionym żeliwną kratą z motywem krzyża greckiego i kwiatów maku, a całość wieńczy pleciony gzyms w stylu celtyckim, wykuty w kamieniu.

Jakie wydarzenia historyczne upamiętnia cmentarz?

Wśród licznych grobów i pomników na terenie nekropolii szczególne miejsce zajmuje cenotaf poświęcony pamięci osób poległych w bitwie pod Coll Formic w 1874 roku – jednym z najkrwawszych epizodów trzeciej wojny karlistowskiej, konfliktu, który głęboko dotknął region Katalonii w XIX wieku. Obecność tego upamiętnienia sprawia, że cmentarz pełni funkcję nie tylko miejsca pochówku, lecz również świadectwa lokalnej historii i konfliktów zbrojnych, które kształtowały losy Vic i okolic.

Dlaczego warto odwiedzić Cementiri de Vic?

Cmentarz w Vic to miejsce, które łączy wartość architektoniczną z historyczną – neoklasycystyczna kompozycja bramy i kaplicy współistnieje tu z eleganckimi, modernistycznymi panteonami rodzinnymi, a inskrypcje i pomniki opowiadają o losach mieszkańców regionu Osona na przestrzeni niemal dwóch stuleci. Dla osób zainteresowanych architekturą funeralną, historią Katalonii czy śladami wojen karlistowskich to miejsce warte spokojnego spaceru.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Cementiri de Vic? Cmentarz został otwarty w 1834 roku, a jego budowa zapoczątkowała urbanizację terenów Horta d'en Xandri.

W jakim stylu zaprojektowano cmentarz? Główne założenie – brama i kaplica – utrzymane jest w stylu neoklasycystycznym, natomiast część rodzinnych panteonów z lat 30. XX wieku reprezentuje styl modernistyczny.

Kto zaprojektował najbardziej znane panteony? Panteon rodziny Bayès oraz Panteó de les Josefines zaprojektował architekt Josep M. Pericas w 1934 roku.

Jakie wydarzenie historyczne upamiętnia cenotaf na cmentarzu? Cenotaf poświęcony jest osobom, które zginęły w bitwie pod Coll Formic w 1874 roku, podczas trzeciej wojny karlistowskiej.

Czy cmentarz jest chroniony prawnie? Tak, Cementiri de Vic jest wpisany na listę dóbr kultury o znaczeniu lokalnym (Bé Cultural d'Interès Local).