Cementerio de Bilbao

Cementerio de Bilbao to główna nekropolia miasta, choć wbrew nazwie nie leży w samym Bilbao, tylko na granicy gmin Derio i Zamudio, w pobliżu miejscowości Galbarriatu. Cmentarz bywa też nazywany Cementerio de Vista Alegre albo po prostu cmentarzem w Derio. Zajmuje ponad 208 tysięcy metrów kwadratowych i od otwarcia spoczęło tu około 400 tysięcy osób, co czyni go jedną z największych nekropolii Kraju Basków.

Skąd wziął się ten cmentarz?

W drugiej połowie XIX wieku Bilbao przeżywało gwałtowny rozwój przemysłowy i demograficzny, przez co dotychczasowe cmentarze miejskie szybko okazały się za małe. Pierwsze starania o budowę nowej nekropolii sięgają 6 października 1887 roku, jednak sam cmentarz otwarto dopiero 27 kwietnia 1902 roku. Miasto zdecydowało się na teren na pograniczu Zamudio i Derio, z dala od gęstej zabudowy, co pozwoliło zaprojektować rozległy, parkowy układ przestrzenny.

Kto zaprojektował cmentarz?

Projekt rozpoczął architekt Edesio de Garamendi. Po jego śmierci prace dokończył jego pomocnik, Enrique de Epalza. Efektem ich pracy jest okazała brama główna złożona z krytej galerii kolumnowej oraz kaplicy utrzymanej w duchu architektury romańskiej. Najstarsza, centralna część nekropolii ma plan krzyża łacińskiego, wyznaczony przez dwie główne alejki pełniące funkcję osi organizujących rozmieszczenie kaplic i grobowców.

Jaka architektura czeka na odwiedzających?

Cmentarz to coś więcej niż miejsce pochówku – to otwarta galeria rzeźby i architektury sepulkralnej z przełomu XIX i XX wieku. Wśród grobowców i kaplic rodzinnych dominują style eklektyczny i neoklasyczny, widoczne w licznych panteonach zamożnych rodzin bilbajskich. Do najbardziej rozpoznawalnych należą panteon Doñi Casildy Iturrizar oraz kaplica rodziny Ybarra – jednych z najbardziej wpływowych rodów przemysłowych regionu w czasach rozkwitu Bilbao.

Kto spoczywa na tym cmentarzu?

Wśród pochowanych tu postaci znajdziemy ludzi, którzy ukształtowali historię i kulturę Bilbao. Spoczywa tu Doña Casilda Iturrizar, której imię nosi dziś popularny miejski park (tzw. Parque de los Patos), a także jej mąż Tomás de Epalza. Na cmentarzu znajdują się również groby Tomása Meabego, polityka Indalecia Prieto, poety Gabriela Arestiego oraz legendarnego piłkarza Athletic Bilbao, Rafaela Moreno Aranzadiego, znanego jako Pichichi – od którego nazwiska wzięła nazwę nagroda dla najlepszego strzelca hiszpańskiej ligi.

Czy warto zwiedzać cmentarz jako turysta?

Tak – Cementerio de Bilbao od lat funkcjonuje jako cel wycieczek krajoznawczych i tras kulturalnych po Biskajii, w tym jako jeden z punktów lokalnych szlaków związanych z Camino de Santiago. Organizowane są tu spacery tematyczne i wizyty teatralizowane, podczas których przewodnicy opowiadają o historii miasta widzianej przez pryzmat losów pochowanych tu bilbajczyków. Rozległe alejki, zieleń i rzeźbiarskie panteony sprawiają, że miejsce to bywa określane mianem parku, muzeum i żywej kroniki historii Bilbao jednocześnie.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Cementerio de Bilbao? Na granicy gmin Derio i Zamudio, w pobliżu Galbarriatu, kilka kilometrów od centrum Bilbao.

Kiedy powstał cmentarz? Otwarto go 27 kwietnia 1902 roku, choć starania o jego budowę rozpoczęto już w 1887 roku.

Kto zaprojektował nekropolię? Architekci Edesio de Garamendi i Enrique de Epalza, autorzy głównej bramy z galerią i kaplicą w stylu romańskim.

Jakie osobistości są tu pochowane? Między innymi Casilda Iturrizar, Indalecio Prieto, Gabriel Aresti i piłkarz Pichichi.