Castell del Castellar

Castell del Castellar to średniowieczna warownia górująca nad miastem Oliva, w prowincji Walencja na wschodnim wybrzeżu Hiszpanii. Ruiny zamku stoją na wzniesieniu w pobliżu współrzędnych 38,8793, -0,1025, skąd rozciąga się widok na okoliczne tereny między górami a wybrzeżem.

Gdzie dokładnie leży zamek?

Castellar znajduje się na terenie gminy Oliva, w regionie znanym jako La Safor. Wzniesienie, na którym stoi twierdza, było zamieszkane na długo przed powstaniem samego zamku — to strategiczne miejsce od wieków pozwalało kontrolować dostęp do okolicznych dolin i szlaków komunikacyjnych.

Jak stara jest historia tego miejsca?

Ślady osadnictwa w tym miejscu sięgają okresu iberyjskiego, między V a I wiekiem p.n.e., kiedy istniała tu osada o charakterze wiejskim. Kamień z tamtych konstrukcji posłużył później jako podbudowa pod nowe mury — kiedy na wzgórzu powstała twierdza muzułmańska, budowniczowie rozebrali starsze pozostałości i wykorzystali bloki jako fundamenty.

Sam zamek w obecnym kształcie badacze — m.in. P. Guichard i A. Bazzana — wiążą z okresem taifów, wskazując na XII wiek jako prawdopodobny czas budowy. W tamtym okresie twierdza wchodziła w skład muzułmańskiego państwa Dénia, a po podboju chrześcijańskim stała się zależna od zamku Rebollet.

Do kogo należał zamek po podboju?

Po przejęciu tych ziem przez Koronę Aragonii król Jaime I przekazał zamek rodowi Carròs. W 1382 roku twierdza trafiła w ręce rodziny Riusec, a później — rodu Centelles, co odzwierciedla typową dla regionu historię przechodzenia lokalnych warowni z rąk do rąk wraz ze zmieniającymi się układami feudalnymi.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Obwód murów zamku zajmuje powierzchnię około 2012 metrów kwadratowych. Do wnętrza prowadzi wejście usytuowane pod kątem, od strony południowej — takie rozwiązanie utrudniało bezpośredni szturm na bramę. Mury obronne wzmocnione są czterema czworokątnymi basztami: dwie największe, kontrolujące dostęp do zespołu, znajdują się od strony południowej, a mniejsze rozmieszczono po stronie zachodniej i wschodniej.

Układ ten pokazuje typowe dla islamskiej architektury obronnej podejście — nacisk na kontrolę jednego, dobrze osłoniętego punktu wejścia, a nie na rozbudowaną linię murów.

Czy zamek jest chroniony prawnie?

Tak. Castell del Castellar figuruje jako Bien de Interés Cultural (odpowiednik polskiego zabytku wpisanego do rejestru) pod numerem R-I-51-0010928, wpisanym 12 listopada 2002 roku. Status ten obejmuje ochronę zarówno samych murów, jak i stanowiska archeologicznego pod nimi, sięgającego czasów iberyjskich.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał zamek Castellar w Oliwie? Obecna forma zamku pochodzi prawdopodobnie z XII wieku, z okresu taifów, choć samo wzniesienie było zasiedlone już w epoce iberyjskiej, kilkaset lat wcześniej.

Do kogo należał zamek w średniowieczu? Po podboju chrześcijańskim król Jaime I podarował go rodowi Carròs. W 1382 roku przeszedł na własność rodziny Riusec, a następnie rodu Centelles.

Jak duży jest teren zamku? Obwód murów obejmuje powierzchnię około 2012 metrów kwadratowych, z czterema czworokątnymi basztami i wejściem usytuowanym pod kątem od strony południowej.

Czy to miejsce ma status zabytku? Tak, zamek jest wpisany jako Bien de Interés Cultural pod numerem R-I-51-0010928 od 12 listopada 2002 roku, co obejmuje ochronę zarówno murów, jak i wcześniejszego stanowiska archeologicznego.