Castell de Santa Anna d'Oliva

Castell de Santa Anna d'Oliva to XVI-wieczna twierdza obronna wznosząca się na wzgórzu nad miastem Oliva w prowincji Walencja. Zamek zbudowano jako element systemu nadmorskich fortyfikacji chroniących wybrzeże przed najazdami piratów barbaryjskich, a dziś jego mury są wpisane do hiszpańskiego rejestru dóbr kultury.

Gdzie stoi zamek Santa Anna?

Budowla znajduje się na wzgórzu Santa Anna, górującym nad Olivą i okoliczną równiną (współrzędne 38.917075, -0.12123333). Z tej pozycji fortyfikacja kontrolowała dawniej pas wybrzeża i drogi prowadzące w głąb lądu, co czyniło ją naturalnym punktem obserwacyjnym całej okolicy.

Dlaczego w ogóle powstała ta twierdza?

W pierwszej połowie XVI wieku wybrzeże Walencji regularnie padało ofiarą napadów piratów barbaryjskich, którzy niekiedy korzystali też ze wsparcia niezadowolonej ludności morysków. W odpowiedzi na to zagrożenie w 1528 roku Kortezy w Monzón zgodziły się na budowę systemu nadmorskich umocnień. Inicjatywę wzniesienia zamku w Oliwie podjął hrabia Oliwy, a same prace budowlane rozpoczęto jeszcze w pierwszej połowie stulecia, w stylu nawiązującym do form przedrenesansowych.

Kiedy zamek ostatecznie ukończono?

Sprawa obrony wybrzeża wróciła na wokandę w 1575 roku, gdy król Filip II zlecił wicekrólowi Walencji, Vespasiano Gonzadze Colonnie, opracowanie planu umocnień nadmorskich. Efektem tego studium była między innymi rozbudowa fortyfikacji w Oliwie. Do roku 1585 nowy zamek stał już gotowy na wzgórzu, w miejscu, gdzie wcześniej znajdowała się niewielka pustelnia poświęcona świętej Annie – stąd wzięła się nazwa budowli.

Jak zaprojektowano fortyfikację?

Zamek wzniesiono na planie prostokąta o wymiarach około 43,5 na 34,7 metra, z dwiema okrągłymi basztami umieszczonymi po przeciwległych narożnikach – północno-zachodnim i południowo-wschodnim. Mury mają wyraźnie pochyloną, zwężającą się ku górze linię i znaczną grubość, co odróżniało tę budowlę od starszych, gotyckich fortyfikacji. Taki układ czynił z zamku w Oliwie jedną z pierwszych twierdz na wschodnim wybrzeżu Hiszpanii dostosowanych do obrony przed ostrzałem artyleryjskim, a nie tylko przed bronią białą czy oblężeniem w dawnym stylu.

Co spotkało zamek w kolejnych stuleciach?

Twierdza przetrwała epokę, dla której została zaprojektowana, lecz nie przetrwała wojny o sukcesję hiszpańską. Po jej zakończeniu, w 1709 roku, na mocy królewskiego rozkazu wojska burbońskie zniszczyły umocnienia. Od tego czasu budowla pozostaje w stanie ruiny, choć jej bryła – zarys murów i baszt – wciąż czytelnie zaznacza się na wzgórzu nad miastem.

Czy zamek ma dziś status zabytku?

Tak. Castell de Santa Anna d'Oliva figuruje jako dobro kultury (bien de interés cultural) w hiszpańskim rejestrze zabytków pod numerem R-I-51-0010909, wpisanym 24 października 2002 roku. Status ten potwierdza wartość historyczną i architektoniczną pozostałości fortyfikacji.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Castell de Santa Anna d'Oliva? Na wzgórzu Santa Anna nad miastem Oliva, w prowincji Walencja, przy współrzędnych 38.917075, -0.12123333.

Kiedy zbudowano zamek? Prace zainicjowano w pierwszej połowie XVI wieku, prawdopodobnie od 1528 roku, a budowę w obecnym kształcie ukończono do 1585 roku po decyzjach podjętych za panowania Filipa II.

Po co wzniesiono tę fortyfikację? Aby chronić wybrzeże Oliwy przed najazdami piratów barbaryjskich, którzy zagrażali okolicznej ludności w XVI wieku.

Dlaczego zamek jest dziś ruiną? Został zniszczony w 1709 roku przez wojska burbońskie na mocy królewskiego rozkazu, wydanego po wojnie o sukcesję hiszpańską.

Czy budowla jest chroniona prawnie? Tak, ma status dobra kultury w hiszpańskim rejestrze zabytków od 2002 roku.