Castell de Torlanda

Castell de Torlanda to średniowieczna warownia stojąca na wzgórzu tuż na południe od wsi Conesa, w katalońskiej komarce Conca de Barberà (prowincja Tarragona). Miejsce to, choć dziś w dużej mierze zapomniane, przez wieki pełniło rolę strażnicy granicznej i świadka zmieniających się losów feudalnej Katalonii.

Jaka jest historia zamku?

Nazwa miejsca pojawia się w źródłach już w 1038 roku, jeszcze jako "Segura". W testamencie hrabiego Barcelony Ramona Berengara I, spisanym w 1076 roku, twierdza figuruje jako jeden z punktów granicznych marchii hrabstwa Barcelony — dowód, że już wtedy pełniła funkcję obronną na rubieżach chrześcijańskiego terytorium.

Pod obecną nazwą, Castell de Torlanda, obiekt pojawia się po raz pierwszy w 1178 roku, przy okazji darowizny: Bernat de Piles wraz z żoną Sauriną oraz Berenguer Company przekazali twierdzę królowi Alfonsowi I. Zaledwie dwa dni później monarcha oddał ją z powrotem tym samym osobom, ale już jako lenno — typowy dla epoki mechanizm umacniania lojalności wasali.

Na początku XIV wieku zamek trafił w ręce Sybilli, żony Bernata de Sanou, która w 1301 roku złożyła królowi hołd lenny. Funkcję kasztelanów sprawowali wówczas Galceran de Piles i Bernat de Conesa. Kolejny zwrot w historii nastąpił w 1379 roku, gdy w drodze wymiany z królem Piotrem III twierdza przeszła pod panowanie klasztoru Santes Creus. Własność tę potwierdzili kolejni władcy — król Jan I w 1388 roku oraz Ferdynand II w 1480 roku. Mnisi ze Santes Creus sprawowali zwierzchnictwo nad Torlandą aż do XIX-wiecznej dezamortyzacji, która pozbawiła klasztory ich świeckich majątków.

Osada przy zamku została ostatecznie opuszczona na początku XX wieku.

Co dziś można zobaczyć?

Z dawnej twierdzy zachowała się jedynie cylindryczna wieża, stojąca w otoczeniu domów wzniesionych już w czasach nowożytnych. Stan zachowania jest bardzo słaby — to raczej malownicza ruina niż odbudowany zabytek, świadectwo upływu czasu i wieloletniego opuszczenia miejsca. Ze wzgórza, na którym stoi wieża, rozciąga się szeroka panorama na dolinę potoku Torlanda oraz na całą równinę Conca de Barberà.

Dla kogo jest to miejsce?

Torlanda przyciąga przede wszystkim miłośników średniowiecznej historii Katalonii oraz osoby szukające spokojnych, mało uczęszczanych punktów widokowych z dala od tłumów. To nie jest zamek nastawiony na masową turystykę, lecz miejsce dla tych, którzy cenią autentyczność i kontakt z krajobrazem Conca de Barberà.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Castell de Torlanda? Na wzgórzu na południe od wsi Conesa, w komarce Conca de Barberà, w prowincji Tarragona w Katalonii.

Co pozostało z zamku? Jedynie cylindryczna wieża w bardzo złym stanie zachowania, otoczona zabudowaniami z czasów nowożytnych.

Kto władał zamkiem w historii? Twierdza należała kolejno do rodów szlacheckich (m.in. de Piles, de Sanou), a od 1379 roku do klasztoru Santes Creus, aż do XIX-wiecznej dezamortyzacji.

Czy warto tam pojechać dla widoków? Tak — ze wzgórza rozciąga się panorama na dolinę Torlandy i równinę Conca de Barberà.