Castell de Beuda

Castell de Beuda to średniowieczna warownia górująca nad miejscowością Beuda w katalońskiej Garrotxie, w prowincji Girona. Miejscowi nazywają ją też Castellot de les Bruixes – Zamczyskiem Czarownic – co samo w sobie zapowiada klimat tego miejsca: samotna wieża na skalistym cyplu, otoczona ciszą i widokiem na okoliczne wzgórza.

Skąd wzięła się warownia?

Pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1002 roku – papież Sylwester II potwierdził wtedy majątek kościoła w Gironie, wymieniając wśród posiadłości miejsce określone jako „castrum Bobeta". To właśnie ta notatka wiąże historię Beudy z jednym z najstarszych udokumentowanych obiektów obronnych w regionie.

Okrągła wieża, która do dziś dominuje w sylwetce ruin, powstała najprawdopodobniej na początku XI wieku i jest uznawana za jedną z najstarszych zachowanych tego typu budowli w całej Garrotxie. Przylegająca do niej kamienna sala pochodzi z późniejszego okresu – została przebudowana w XIII wieku.

Losy zamku są ściśle splecione z lokalną arystokracją. Ermessenda, pani na Beudzie i Montagut, poślubiła Udalarda Bernata, pierwszego hrabiego Besalú, łącząc pod jednym rodem lenna Castelló de Bas, Beuda, Montagut i okoliczne ziemie. W 1119 roku Ermessenda przekazała zamek wnukowi, Udalardowi II, wicehrabiemu Besalú, który zmarł kilka lat później. W 1281 roku dziedziczka Sibil·la de Palau sprzedała warownię królowi Piotrowi Wielkiemu, a ten w nagrodę za udział w odparciu francuskiej inwazji przekazał ją Ponç Hugowi IV z Empúries. Później zamek trafił w ręce rodu Bas, a następnie rodziny Queixàs.

W XV wieku stara warownia została opuszczona – mieszkańcy wznieśli nowy zamek bliżej wsi, przy kościele. To właśnie dlatego dzisiejszy Castellot stoi w ruinie, podczas gdy jego następca, Castell Nou de Beuda, przetrwał w znacznie lepszym stanie (choć jest własnością prywatną i niedostępny dla zwiedzających).

Jak dotrzeć na miejsce?

Zamek stoi na wzniesieniu o wysokości 561 metrów, na północ od centrum Beudy. Samochodem można dojechać do parkingu przy gospodarstwie ca n'Oliveres, skąd na szczyt prowadzi już tylko strome, ale dobrze widoczne podejście pieszo. Cała ruina jest widoczna niemal przez całą trasę, więc trudno zabłądzić – trzeba jednak liczyć się z wysiłkiem i odpowiednim obuwiem.

Co zobaczysz na miejscu?

Zachowały się fragmenty murów obronnych, cysterna na wodę oraz charakterystyczna okrągła wieża, będąca najstarszym elementem całego założenia. Z murów rozciąga się widok na dolinę i pofałdowany krajobraz Garrotxy – to jeden z tych punktów, gdzie warto usiąść na chwilę i po prostu popatrzeć.

Warto pamiętać, że nazwa „Castell de Beuda" bywa myląca – w tej samej gminie istnieje jeszcze jedna budowla, Castell Nou del Pla, położona na wschód od centrum wsi, na płaskim terenie. To zupełnie inny obiekt i nie należy ich ze sobą mylić.

Kiedy przyjechać?

Ze względu na brak zadaszenia i strome podejście najlepiej wybrać się tu wiosną lub jesienią, gdy temperatury są łagodne, a widoczność najlepsza. Latem upał na odsłoniętym szczycie może być uciążliwy, zimą z kolei ścieżka bywa śliska po deszczu.

Najczęstsze pytania

Czy wejście na zamek jest płatne? Nie, teren jest ogólnodostępny i nie wymaga biletu.

Ile czasu zajmuje dotarcie na szczyt? Od parkingu przy ca n'Oliveres podejście trwa zwykle od 20 do 30 minut, w zależności od tempa i kondycji.

Czy zamek jest odpowiedni dla dzieci? Stroma i kamienista ścieżka może być wymagająca dla najmłodszych – warto zabrać wygodne obuwie i zaplanować spokojne tempo.

Czym różni się Castellot de Beuda od Castell Nou de Beuda? Castellot to starsza, opuszczona w XV wieku warownia na wzgórzu. Castell Nou powstał później bliżej wsi i pozostaje własnością prywatną, niedostępną do zwiedzania.