Casa-palacio de Ricardo Augustín, Madrid

Casa-palacio de Ricardo Augustín to eklektyczna kamienica pałacowa w sercu Madrytu, przy Plaza de Ramales 1, w dzielnicy Palacio — dosłownie kilka kroków od Pałacu Królewskiego i katedry La Almudena. Budynek wyróżnia się na tle sąsiedniej zabudowy narożną wieżyczką i symetrycznym układem balkonów, co czyni go jednym z ciekawszych przykładów madryckiej architektury mieszkalnej z początku XX wieku.

Kto i kiedy to zbudował?

Budowę rozpoczęto w 1920 roku, a zakończono w 1922. Projekt i nadzór nad realizacją powierzono architektowi Cayo Redónowi Tapizowi. Inwestorem był Ricardo Augustín, przedsiębiorca działający w branży bankowej i deweloperskiej — to jego nazwisko nosi dziś budynek. Prace nie polegały na wzniesieniu obiektu od podstaw, lecz na gruntownej przebudowie istniejącej już kamienicy mieszkalnej, którą przekształcono w reprezentacyjny dom-pałac.

Co warto zobaczyć?

Budynek zajmuje wyjątkową działkę narożną — jego elewacje wychodzą na dwie ulice, Calle de Vergara i Calle de la Amnistía, a także na samą Plaza de Ramales. Architekt wykorzystał to położenie, projektując efektowną fasadę frontową zwróconą na plac, zwieńczoną balkonem i charakterystyczną wieżyczką, która stała się wizytówką budynku. Pięciopiętrowa bryła zachowuje symetryczny rytm okien i balkonów, typowy dla eklektycznych realizacji tamtego okresu.

Na wyższych kondygnacjach można dostrzec dekoracyjne malowidła autorstwa Agustína Espí Carbonella, wprowadzające do fasady elementy charakterystyczne dla wczesnego XX-wiecznego zdobnictwa hiszpańskiego. To detal, na który warto zwrócić uwagę, spacerując wokół placu — nie każda kamienica w tej części miasta może pochwalić się malarską dekoracją elewacji.

Szczególnie ciekawym elementem jest niewielka kapliczka narożna umieszczona na styku głównej fasady z Calle de Vergara, oświetlona latarnią. Znajduje się w niej wizerunek Matki Boskiej Bolesnej (Dolorosa) — jest to ostatnia zachowana w Madrycie kapliczka tego typu, tzw. „virgen rinconera”, czyli tradycyjna, uliczna figura Maryi umieszczana na rogach kamienic. Ten rodzaj dewocyjnego zwyczaju był niegdyś powszechny w mieście, dziś praktycznie zniknął z krajobrazu ulic.

Jak dotrzeć?

Casa-palacio de Ricardo Augustín leży w samym centrum historycznego Madrytu, w dzielnicy Palacio, w bezpośrednim sąsiedztwie Pałacu Królewskiego. To miejsce doskonale nadaje się jako przystanek podczas spaceru między Plaza de Oriente a katedrą La Almudena — większość głównych atrakcji tej części miasta znajduje się w promieniu kilku minut pieszo. Najwygodniej dotrzeć tu metrem (stacja Ópera na liniach 2, 5 i R) lub pieszo z Puerta del Sol, co zajmuje około 10–15 minut.

Kiedy przyjechać?

Budynek ogląda się od zewnątrz przez cały rok, ponieważ to prywatna kamienica mieszkalna, a nie obiekt muzealny z wyznaczonymi godzinami zwiedzania. Najlepsze światło na fotografowanie fasady i wieżyczki jest rano lub późnym popołudniem, gdy słońce oświetla plac pod niskim kątem. Warto połączyć wizytę ze spacerem po okolicznych uliczkach dzielnicy Palacio, gdzie zachowało się wiele podobnych XIX- i XX-wiecznych kamienic.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka budynku? Nie — to prywatna nieruchomość mieszkalna, dostępna wyłącznie do oglądania z zewnątrz.

Dlaczego budynek nazywa się „pałacem”, skoro to kamienica mieszkalna? Nazwa nawiązuje do reprezentacyjnego charakteru elewacji i bogatego wystroju architektonicznego, typowego dla madryckich „casas-palacio” z przełomu XIX i XX wieku — określenia stosowanego wobec okazałych kamienic mieszczańskich, a nie do rezydencji arystokratycznych w ścisłym sensie.

Co to jest „virgen rinconera” widoczna na fasadzie? To tradycyjna, niewielka kapliczka uliczna umieszczana na rogu budynku, z figurą maryjną oświetloną latarnią. Ta na Casa-palacio de Ricardo Augustín to ostatni zachowany przykład tego zwyczaju w Madrycie.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie okolicy? Sam budynek ogląda się kilka minut, ale w połączeniu ze spacerem po Plaza de Ramales, Plaza de Oriente i okolicach Pałacu Królewskiego warto zaplanować od 30 do 60 minut.