Casa Jauki

Casa Jauki to zabytkowy hórreo — tradycyjny spichlerz na słupach — stojący we wsi Hiriberri / Villanueva de Aezkoa, w nawarryjskiej dolinie Aezkoa. Obiekt należy do niewielkiej grupy drewnianych spichlerzy, jakie do dziś przetrwały przy kamiennych domach tej górskiej doliny, i jest jednym z symboli lokalnego dziedzictwa rolniczego Pirenejów.

Co to jest hórreo i czym wyróżnia się Casa Jauki?

Hórreo (w lokalnym dialekcie baskijskim aezkera określany jako garai lub garaia) to niewielka konstrukcja gospodarcza wznoszona na drewnianych lub kamiennych słupach. Uniesienie nad ziemią miało bardzo praktyczny cel: chroniło przechowywane zboże przed wilgocią gruntu i dostępem gryzoni. Casa Jauki jest jednym z takich spichlerzy przypisanych do konkretnego gospodarstwa domowego — noszącego tę samą nazwę — i stoi w bliskiej odległości od innych podobnych obiektów w Hiriberri, około 180 metrów na północny zachód od hórreo należącego do Casa Elizondo.

Gdzie w wiosce szukać Casa Jauki?

Obiekt znajduje się w samym centrum Hiriberri, wśród zabudowy typowej dla dolin baskijsko-nawarryjskich: zwartych, kamiennych domów z drewnianymi spichlerzami przylegającymi do zabudowań gospodarczych. W miejscowości zachowały się także hórreo przypisane do domów Reka, Portal i Elizondo, co pozwala zwiedzającym zobaczyć kilka takich konstrukcji na niewielkiej przestrzeni podczas jednego spacer po wsi.

Jakie znaczenie historyczne ma ten spichlerz?

Casa Jauki uzyskało status Bien de Interés Cultural (dobra o znaczeniu kulturowym) 24 maja 1993 roku, co oznacza formalną ochronę prawną jako element dziedzictwa Nawarry. Dolina Aezkoa jest szczególnie ważna dla tego typu zabytków — zachowało się w niej 15 z 22 hórreo, jakie przetrwały w całej Nawarrze, co czyni ją jednym z najlepiej zachowanych skupisk tego typu budownictwa w regionie.

Dlaczego warto zobaczyć hórreo w dolinie Aezkoa?

Dla podróżnych zainteresowanych architekturą wiejską i historią gospodarczą Pirenejów, hórreo takie jak Casa Jauki są rzadkim świadectwem dawnych metod przechowywania zbiorów w wilgotnym, górskim klimacie. Ich prosta, funkcjonalna konstrukcja — słupy, podłoga uniesiona nad gruntem i drewniana skrzynia na zboże — pozostała niezmieniona od pokoleń, a skupienie tak wielu zachowanych egzemplarzy w jednej dolinie jest w skali Nawarry wyjątkowe.

Najczęstsze pytania

Czym jest Casa Jauki? To zabytkowy hórreo, czyli tradycyjny spichlerz na słupach, znajdujący się przy jednym z gospodarstw w Hiriberri / Villanueva de Aezkoa.

Kiedy obiekt uzyskał ochronę prawną? 24 maja 1993 roku został wpisany jako Bien de Interés Cultural, co zapewnia mu status chronionego zabytku Nawarry.

Czy w okolicy są inne podobne spichlerze? Tak — w Hiriberri zachowały się także hórreo przypisane do domów Reka, Portal i Elizondo; Casa Jauki leży około 180 metrów od tego ostatniego.

Dlaczego dolina Aezkoa jest ważna dla tego typu zabytków? Bo zachowało się w niej 15 z 22 hórreo istniejących w całej Nawarrze — to jedno z najgęstszych skupisk tego typu budownictwa w regionie.