Casa de l'Ensenyança

Casa de l'Ensenyança to zabytkowy budynek w Xàtiva, który dziś kryje w sobie Muzeum Sztuk Pięknych miasta i jedną z najciekawszych kolekcji malarstwa w regionie Walencji.

Co to za miejsce?

Budynek wzniesiono w 1758 roku z inicjatywy arcybiskupa Andrésa Mayorala, który chciał zapewnić bezpłatną edukację dzieciom z ubogich rodzin Xàtivy. Projekt przygotował karmelitański zakonnik Fray José Alberto Pina, pełniący jednocześnie funkcję architekta miejskiego. Nauka w tym miejscu ruszyła w 1762 roku i trwała nieprzerwanie aż do końca XX wieku – przez ponad dwa stulecia budynek służył kolejnym pokoleniom uczniów, zanim przeszedł gruntowną rewitalizację i w 2015 roku otworzył swoje drzwi jako muzeum.

Jak wygląda architektura?

Casa de l'Ensenyança reprezentuje styl klasycystyczny, a jej plan opiera się na nietypowym, trapezoidalnym układzie. Budynek ma trzy fasady, ozdobione kutymi żelaznymi balkonami, a nad głównym, barokowym portalem wejściowym widnieje herb fundatora – arcybiskupa Mayorala. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na patio otoczone arkadami oraz na okazałe schody wykończone ceramicznymi kafelkami, które prowadzą na wyższe piętra ekspozycji.

Co zobaczysz w muzeum?

Kolekcja obejmuje dzieła od gotyku po sztukę współczesną i uznawana jest za jedną z ważniejszych publicznych kolekcji malarstwa w Walencji. Wśród eksponatów znajdują się prace Josepa de Ribery, pochodzącego z Xàtivy mistrza baroku, których część wypożyczono z madryckiego Prado. Osobne miejsce zajmuje kompletny zestaw grafik Francisca Goyi z cykli „Kaprysy" i „Szaleństwa". Zobaczyć można również obrazy Vicente Lópeza, w tym „Ostatnią Wieczerzę" oraz portret króla Fernanda VII. W salach eksponowane są też elementy kamieniarki, w tym tzw. Krzyż Podróżnika oraz relikty dawnej kapicy Borjów.

Najbardziej znanym eksponatem jest jednak portret króla Filipa V – zawieszony do góry nogami. To symboliczny gest mieszkańców Xàtivy, którzy w ten sposób do dziś przypominają o spaleniu miasta na rozkaz tego władcy w 1707 roku, w czasie wojny o sukcesję hiszpańską.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Muzeum znajduje się przy Plaza Arzobispo Mayoral 2, w samym centrum historycznej Xàtivy, w odległości spacerowej od katedry i głównych zabytków starego miasta. Godziny otwarcia zmieniają się sezonowo – w miesiącach letnich (czerwiec–wrzesień) muzeum działa od wtorku do niedzieli i w święta, w godzinach 10:00–14:30. Przed wizytą warto sprawdzić aktualny rozkład na stronie miasta, ponieważ poza sezonem godziny bywają inne. Bilety można kupić online przez system rezerwacji muzealny.

Na zwiedzanie wystarczy zazwyczaj godzina do półtorej – to komfortowy czas, by obejrzeć wszystkie sale bez pośpiechu. Dobrym pomysłem jest połączenie wizyty z odwiedzinami pobliskiego zamku Xàtiva lub innych punktów muzealnych miasta.

Najczęstsze pytania

Czy Casa de l'Ensenyança to nadal szkoła? Nie. Budynek pełnił funkcję szkoły dla dzieci z ubogich rodzin od 1762 roku do końca XX wieku. Po rewitalizacji w 2015 roku działa jako Muzeum Sztuk Pięknych.

Co jest największą atrakcją muzeum? Odwrócony do góry nogami portret króla Filipa V, symbol pamięci o spaleniu Xàtivy w 1707 roku, oraz kompletny zestaw grafik Goyi.

Ile kosztuje bilet i jak go kupić? Bilety dostępne są online przez system rezerwacji muzeum – warto kupić je z wyprzedzeniem, szczególnie w sezonie letnim.

Czy warto połączyć wizytę z innymi atrakcjami Xàtivy? Tak, muzeum leży w centrum historycznym, blisko katedry i zamku, więc łatwo wpleść je w dłuższą trasę zwiedzania miasta.