Carved rock known as the Grey Stone in Grey Stone Pasture, Harewood Park, 370m south east of New Bridge

Grey Stone w Harewood Park to ogromny głaz z piaskowca gritstone pokryty prehistorycznymi rytami, ukryty na pastwisku w parku Harewood, na północ od Leeds w hrabstwie West Yorkshire. Formalna nazwa zabytku brzmi „Carved rock known as the Grey Stone in Grey Stone Pasture, Harewood Park, 370m south east of New Bridge". To petroglif objęty ochroną jako zabytek archeologiczny w Anglii.

Czym jest Grey Stone?

Grey Stone to samotny blok skalny o wymiarach około 4,2 × 2,4 × 2,7 m, położony na niewielkim grzbiecie w obrębie Grey Stone Pasture. Powierzchnię skały pokrywają wykute znaki z epoki kamienia i brązu. Takie rytualne lub symboliczne oznaczenia na głazach są w północnej Anglii znane jako rock art, czyli sztuka naskalna.

Co można zobaczyć na skale?

Na kilku ścianach głazu widać rzeźbione znaki. Najbardziej charakterystyczny jest niewielki, pionowy fragment z sześcioma koncentrycznymi kręgami, bez centralnego zagłębienia, które zwykle występuje w tego typu motywach. Opisy z rejestru zabytków wspominają też północną ścianę z większym kołem pośrodku i mniejszymi kręgami wokół, porównywaną do celtyckiej tarczy. Według badaczy rock art na powierzchni skały znajduje się nawet około 18 innych wgłębień (tzw. cup marks), skatalogowanych w przeglądzie Boughey'a i Vickermana z 2003 roku.

Z jakiej epoki pochodzą ryty?

Rejestr Historic England wiąże ryty z okresem około 2000–1500 p.n.e., powołując się na krzemienne narzędzia i siekierę odnalezione w okolicy. Ogólnie sztukę naskalną tego typu datuje się na późny neolit i epokę brązu. Jeden z autorów piszących o miejscu sugeruje, że motyw kręgów bez centralnego dołka może być młodszy niż przykłady z wrzosowisk, ale to hipoteza, nie ustalony fakt.

Skąd nazwa?

Nazwa „Grey Stone" jest w północnej Anglii dość częsta. Nazywano tak głazy, na których mogły znajdować się znaki typu cup-and-ring. Niektórzy autorzy wiążą ten kamień także z pochodzeniem nazwy samego Harewood, choć jest to przypuszczenie.

Jak odwiedzić?

Skała leży w Harewood Park, około 370 m na południowy wschód od mostu New Bridge. Teren to prywatna posiadłość związana z Harewood House, więc przed wizytą sprawdź aktualne zasady wstępu i trasy spacerowe. Miejsce jest ciche, bez infrastruktury turystycznej. Zabierz solidne buty, bo pastwisko bywa błotniste, i dobre światło: ryty najlepiej widać, gdy słońce pada pod niskim kątem, rano lub późnym popołudniem.

Najczęstsze pytania

Czy Grey Stone jest chroniony? Tak. Skała figuruje w rejestrze zabytków Historic England jako chroniony zabytek archeologiczny, więc nie wolno jej dotykać narzędziami, odbijać ani niczego na niej malować.

Ile lat mają ryty? Według Historic England mogą pochodzić z okresu około 2000–1500 p.n.e., czyli z późnego neolitu lub wczesnej epoki brązu.

Gdzie dokładnie leży Grey Stone? W Harewood, w dzielnicy Leeds, na współrzędnych około 53,883 N, 1,523 W.

Co oznaczają koncentryczne kręgi? Znaczenie nie jest pewne. Badacze zwykle mówią o symbolice rytualnej lub terytorialnej, ale brak jednoznacznych dowodów.

Czy to dobre miejsce na krótki spacer? Tak, jeśli interesuje Cię archeologia i krajobraz parku. Zaplanuj wizytę razem z Harewood House i okolicznymi ścieżkami.