Meanwood War Memorial

Meanwood War Memorial w Leeds to wpisany na listę zabytków pomnik poległych, stojący w północnej części miasta, w dzielnicy Meanwood, przy Green Road. Ma status Grade II, czyli należy do obiektów chronionych w Anglii ze względu na wartość architektoniczną i historyczną. To niewielki, ale nietypowy monument: zamiast obelisku jest drewniana wiata z krucyfiksem.

Co to za pomnik i kto go zaprojektował?

Pomnik powstał pod koniec drugiej dekady XX wieku jako upamiętnienie mieszkańców, którzy zginęli w pierwszej wojnie światowej. Zaprojektował go A. R. Powys, a zamówił Walter Rowley. Według wpisu Historic England bratanek lub siostrzeniec fundatora poległ pod Villers-Bretonneux we Francji, co tłumaczy osobiste zaangażowanie zleceniodawcy. Później do pomnika dodano nazwiska ofiar drugiej wojny światowej.

Co zobaczysz na miejscu?

• Podstawę z kamienia gritstone o obrobionej młotkiem fakturze.
• Drewnianą wiatę (daszek) krytą kamiennymi płytkami.
• Brązowy krucyfiks pod dachem; spód zadaszenia jest otynkowany i ozdobiony złotymi gwiazdami, a aureola Chrystusa ma niebieską emalię.
• Wyryty napis i listę nazwisk poległych w latach 1914–1918 na tylnej ścianie wiaty.
• Brązową tabliczkę na kamiennej podstawie z 46 nazwiskami osób, które zginęły w latach 1939–1945.
• Niski murek z tabliczką dedykacyjną przed pomnikiem.

Kiedy odsłonięto pomnik?

Rejestr IWM War Memorials Register oraz War Memorials Online podają, że odsłonięcie i poświęcenie odbyło się 12 sierpnia 1922 roku. W uroczystości uczestniczył lord-namiestnik West Riding of Yorkshire. Strona Leeds War Memorials wspomina także o ponownym poświęceniu pomnika w 2009 roku, ale szczegółów tego wydarzenia nie udało się potwierdzić.

Gdzie dokładnie stoi i jak tam trafić?

Pomnik znajduje się przy kościele Holy Trinity na Green Road, na skrzyżowaniu z Memorial Drive, w północnym Leeds (okolice współrzędnych 53,8298 N, 1,5682 W). Wpis w National Heritage List for England nosi numer 1256215 i opisuje obiekt jako „War Memorial at South End of Memorial Drive”. Dojazd z centrum Leeds zajmuje zwykle kilkanaście minut samochodem; najlepiej sprawdzić aktualne połączenia autobusowe w planerze komunikacji West Yorkshire. Pomnik stoi w przestrzeni publicznej, więc nie ma biletów ani godzin otwarcia.

Kiedy przyjechać?

Pomnik można oglądać o każdej porze roku. Najbardziej wymowny jest w okolicach 11 listopada i w Niedzielę Pamięci (Remembrance Sunday), gdy lokalna społeczność składa tu wieńce i maki. W jasny dzień łatwiej dostrzec złocone gwiazdy i emalię w detalu rzeźbiarskim.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp jest płatny? Nie. Pomnik stoi na zewnątrz i jest dostępny bez opłat.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Wystarczy 10–15 minut, chyba że chcesz dokładnie przeczytać nazwiska i napisy.

Czy pomnik jest chroniony? Tak, jest wpisany na listę zabytków Anglii jako obiekt Grade II (wpis z 11 września 1996 roku).

Kogo upamiętnia? Poległych w pierwszej wojnie światowej, a dzięki późniejszemu dodatkowi także 46 osób zmarłych w latach 1939–1945.