Carrières de Confrécourt

Carrières de Confrécourt to sieć dawnych podziemnych kamieniołomów wapienia w departamencie Aisne we Francji, w rejonie Soissonnais nieopodal Chemin des Dames, między miejscowościami Nouvron-Vingré, Vic-sur-Aisne i Berny-Rivière. Wydrążone jeszcze w średniowieczu jako źródło budulca, przed 1914 rokiem otaczały niewielkie gospodarstwo o rodowodzie sięgającym czasów karolińskich, od którego wzięły nazwę. Podczas pierwszej wojny światowej zamieniły się w rozległe schronienie dla żołnierzy walczących o odcinek frontu wzdłuż Aisne.

Jak wykorzystywano kamieniołomy podczas wojny?

Od końca września 1914 do połowy marca 1917 roku francuskie oddziały zajmowały Confrécourt naprzemiennie, pełniąc funkcję zaplecza dla linii frontu — kwaterowały tu jednostki wsparcia, artyleria i służby zaopatrzeniowe. Pod ziemią urządzono coś w rodzaju podziemnych koszar: stanowiska dowodzenia, sypialnie z pryczami, kuchnie, świetlice, składy amunicji, izby przyjęć chorych oraz posterunki żandarmerii. Jedna z galerii nosi dziś nazwę „kamieniołomu 1. Pułku Zuawów" — od herbu tej jednostki wykutego przy wejściu, upamiętniającego jej pobyt w 1916 roku.

W marcu 1917 roku, gdy Niemcy wycofali się na linię Hindenburga, odcinek ucichł i Francuzi opuścili kamieniołomy. Wrócili tu w marcu 1918 roku, gdy niemiecka ofensywa wiosenna ponownie przesunęła front w stronę Noyon i Chemin des Dames. W czerwcu 1918 roku obrona płaskowyżu Confrécourt zatrzymała niemieckie natarcie w tym rejonie, a od sierpnia 1918 roku miejsce to ostatecznie znalazło się poza strefą działań wojennych.

Co można zobaczyć na ścianach kamieniołomów?

Największą wartością Confrécourt są ślady pozostawione przez żołnierzy — naliczono ich ponad sześćdziesiąt, skupionych głównie w trzech miejscach. Przy głównym wejściu różne pułki wykuwały swoje odznaki i emblematy, znacząc obecność kolejnych formacji. W głębi głównej galerii znajduje się kaplica nazywana „kaplicą ojca Doncœur", zwieńczona napisem „Bóg chroni Francję" — wyrzeźbili ją żołnierze 35. i 298. pułku piechoty z inicjatywy kapelana wojskowego, ojca Doncœur. To właśnie tutaj w grudniu 1914 roku odprawiono pasterkę, którą później uwiecznił na płótnie malarz Louis Tinayre, przedstawiając nocną mszę w Confrécourt.

Jak dziś można zwiedzić Carrières de Confrécourt?

Kamieniołomy nie są dostępne swobodnie — zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem, w pierwszą niedzielę miesiąca od kwietnia do września, po wcześniejszej rezerwacji. Opiekę nad miejscem sprawuje stowarzyszenie Soissonnais 14-18, które prowadzi wycieczki łączące historię geologiczną kamieniołomu z opowieścią o codziennym życiu żołnierzy na froncie zachodnim. Wizytę warto połączyć ze zwiedzaniem pobliskiego Chemin des Dames i muzeum Caverne du Dragon, tworzących razem jeden z najważniejszych szlaków pamięci Wielkiej Wojny w regionie Hauts-de-France.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajdują się Carrières de Confrécourt? W departamencie Aisne, w rejonie Soissonnais, między miejscowościami Nouvron-Vingré, Vic-sur-Aisne i Berny-Rivière, niedaleko Chemin des Dames.

Czy można zwiedzać kamieniołomy samodzielnie? Nie — dostęp mają wyłącznie uczestnicy wycieczek z przewodnikiem, organizowanych w pierwszą niedzielę miesiąca od kwietnia do września, po rezerwacji.

Co jest największą atrakcją tego miejsca? Ponad sześćdziesiąt grawerowań i rzeźb wykonanych przez żołnierzy, w tym kaplica ojca Doncœur z napisem „Bóg chroni Francję".

Czy kamieniołomy były wykorzystywane przez cały okres wojny? Nie w sposób ciągły — francuskie oddziały zajmowały je od 1914 do marca 1917, opuściły je na rok, po czym wróciły w marcu 1918 aż do sierpnia 1918, kiedy miejsce definitywnie opuściło strefę walk.